Σε τέτοιες εποχές δεν χρειάζεται να είσαι ούτε χρηματιστής ούτε οικονομολόγος για να καταλάβεις τι συμβαίνει. Το βλέπεις στο ταμπλό, το νιώθεις στο στομάχι σου. Μια μέρα όλα πάνε καλά, την άλλη ξυπνάς και βλέπεις κόκκινα νούμερα παντού.
Γεωπολιτικές εντάσεις, δηλώσεις που ανάβουν φωτιές, αγορές που τρέμουν. Καλώς ήρθαμε στο περιβάλλον της υψηλής μεταβλητότητας.
Το πρώτο και βασικό: μην πανικοβάλλεσαι. Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύμβουλος. Όποιος πουλάει επειδή φοβήθηκε συνήθως πουλάει χαμηλά. Κι όποιος αγοράζει επειδή «κάτι άκουσε» συνήθως αγοράζει ακριβά. Αν δεν αντέχεις να βλέπεις τη μετοχή σου να κάνει -5% σε μια μέρα χωρίς να ιδρώνεις, τότε μάλλον έχεις βάλει περισσότερα χρήματα απ’ όσα πρέπει.
Δεύτερο: μην τα έχεις όλα σε ένα καλάθι. Όταν το κλίμα χαλάει, δεν πέφτουν όλα το ίδιο. Άλλες μετοχές κρατάνε, άλλες διαλύονται. Λίγο μετοχή, λίγο ρευστό, λίγο άμυνα. Δεν χρειάζεται να είσαι ήρωας.
Τρίτο: κοίτα τι κρατάς και γιατί το κρατάς. Αν αγόρασες κάτι επειδή “ανεβαίνει”, τότε όταν αρχίσει να πέφτει θα σε πετάξει έξω. Αν όμως έχεις εταιρείες με ταμείο, δουλειά, κέρδη και προοπτική, τότε οι αναταράξεις είναι μέρος του παιχνιδιού. Οι καλές εταιρείες περνάνε καταιγίδες. Οι κακές πνίγονται στο πρώτο κύμα.
Τέταρτο: το ταμπλό δεν είναι καζίνο. Σε περιόδους έντασης, οι γρήγορες κινήσεις και τα μεγάλα ρίσκα πληρώνονται ακριβά. Αν δεν παρακολουθείς την αγορά όλη μέρα, μην κάνεις τον trader. Καλύτερα λιγότερες κινήσεις και καθαρό μυαλό, παρά μπες–βγες από νεύρα.
Πέμπτο και ίσως το πιο δύσκολο: μάθε να περιμένεις. Η αγορά δεν τελειώνει σήμερα ούτε αύριο. Οι κρίσεις έρχονται και φεύγουν. Αυτό που μένει είναι ποιος είχε υπομονή και ποιος όχι. Το ρευστό δεν είναι ντροπή. Είναι όπλο. Σου δίνει χρόνο και επιλογές.
Τέλος, να θυμάσαι κάτι απλό. Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι δεν είναι στο χέρι σου. Οι δηλώσεις, οι απειλές, οι εντάσεις θα συνεχιστούν. Αυτό που είναι στο χέρι σου είναι πώς θα αντιδράσεις. Με σχέδιο, με μέτρο και με γερά νεύρα. Σε αυτό το περιβάλλον, ο μεγαλύτερος σύμμαχος του μικρού και μεσαίου επενδυτή είναι η υπομονή και η ρευστότητα.
Η υπομονή σε κρατάει μακριά από τις παγίδες της στιγμής και τις αποφάσεις της έντασης. Η ρευστότητα σου δίνει ανάσα και δύναμη. Δεν σε πιέζει να πουλήσεις στα χαμηλά και σου επιτρέπει να εκμεταλλευτείς ευκαιρίες όταν άλλοι δεν μπορούν. Όποιος έχει μετρητά και ψυχραιμία σε τέτοιες φάσεις, δεν είναι εκτός αγοράς. Είναι απλώς ένα βήμα μπροστά.
Διαβάστε ακόμη:
- Σκιές πάνω από την Ernst & Young Ελλάδας – Οι φήμες και η μάχη της αξιοπιστίας
- Στη γεωπολιτική σκακιέρα των ισχυρών, η Ελλάδα περπατάει σε τεντωμένο σχοινί
- Κρυφές διερευνητικές επαφές – Ο Ιωακειμίδης στο κάδρο του εγχειρήματος Τσίπρα
- Εκλογικός νόμος – Το δίλημμα της σταθερότητας απέναντι στο πολιτικό ρίσκο