Τα τελευταία χρόνια οι επιβάτες που ταξιδεύουν μέσω ευρωπαϊκών αεροδρομίων έρχονται όλο και συχνότερα αντιμέτωποι με πολύωρες αναμονές στους ελέγχους διαβατηρίων.
Το πρόβλημα έχει γίνει ιδιαίτερα έντονο μετά την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος καταγραφής εισόδου και εξόδου (Entry/Exit System – EES), το οποίο αντικαθιστά τη χειρόγραφη σφράγιση των διαβατηρίων με ψηφιακή καταγραφή και βιομετρικό έλεγχο των ταξιδιωτών.
Το νέο σύστημα, όπως αναφέρει και ο Economist, απαιτεί από τους πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταχωρίζουν τα δακτυλικά τους αποτυπώματα και φωτογραφία προσώπου κατά την πρώτη είσοδό τους στον χώρο Σένγκεν.
Αν και η διαδικασία έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει την ασφάλεια και να περιορίσει τις παράνομες υπερβάσεις της επιτρεπόμενης διάρκειας παραμονής, στην πράξη έχει επιβραδύνει σημαντικά τους συνοριακούς ελέγχους. Σε αρκετά αεροδρόμια έχουν καταγραφεί ουρές που φτάνουν ακόμη και τις πέντε ώρες, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους αυξημένης τουριστικής κίνησης.
Οι αεροπορικές εταιρείες και οι οργανισμοί που εκπροσωπούν τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια εκφράζουν έντονη ανησυχία. Υποστηρίζουν ότι οι καθυστερήσεις δημιουργούν σοβαρά λειτουργικά προβλήματα, καθώς αρκετοί επιβάτες δεν προλαβαίνουν τις πτήσεις τους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αεροσκάφη αναχωρούν με άδειες θέσεις επειδή οι ταξιδιώτες παραμένουν εγκλωβισμένοι στις ουρές των ελέγχων. Παράλληλα, το προσωπικό των αεροδρομίων βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση, καθώς καλείται να διαχειριστεί αυξημένο αριθμό επιβατών με περιορισμένους πόρους.
Οι εκπρόσωποι του κλάδου ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεγαλύτερη ευελιξία κατά τους θερινούς μήνες. Προτείνουν να υπάρχει η δυνατότητα προσωρινής αναστολής ορισμένων ελέγχων όταν η επιβατική κίνηση ξεπερνά τις δυνατότητες των συνοριακών αρχών. Επιπλέον, τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις σε αυτοματοποιημένα συστήματα ελέγχου, καλύτερη εκπαίδευση του προσωπικού και αναβάθμιση των τεχνολογικών υποδομών ώστε να μειωθούν οι χρόνοι αναμονής.
Παρότι το νέο σύστημα αναμένεται να προσφέρει σημαντικά οφέλη σε βάθος χρόνου, η περίοδος προσαρμογής αποδεικνύεται δύσκολη για εκατομμύρια ταξιδιώτες. Μέχρι να βελτιωθούν οι διαδικασίες και να αποκτήσουν εμπειρία τόσο οι επιβάτες όσο και οι συνοριακές αρχές, οι μεγάλες ουρές στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια είναι πιθανό να συνεχίσουν να αποτελούν σημαντική πρόκληση για τις αερομεταφορές και τον τουρισμό.
Τι είναι το Entry-Exit System (EES)
Το Entry-Exit System (EES) είναι ένα νέο ψηφιακό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καταγράφει την είσοδο και την έξοδο ταξιδιωτών από χώρες εκτός ΕΕ οι οποίοι επισκέπτονται τον χώρο Σένγκεν για σύντομη διαμονή. Δημιουργήθηκε με στόχο να ενισχύσει την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων, να εκσυγχρονίσει τους συνοριακούς ελέγχους και να αντικαταστήσει τη χειρόγραφη σφράγιση των διαβατηρίων.
Με το EES, κατά την πρώτη είσοδο ενός ταξιδιώτη καταγράφονται τα βασικά στοιχεία του διαβατηρίου, η ημερομηνία και ο τόπος εισόδου, καθώς και βιομετρικά δεδομένα, όπως η φωτογραφία προσώπου και τα δακτυλικά αποτυπώματα. Στις επόμενες μετακινήσεις, οι πληροφορίες αυτές ανακτώνται ηλεκτρονικά, επιτρέποντας στις συνοριακές αρχές να επαληθεύουν γρήγορα την ταυτότητα του ταξιδιώτη και να υπολογίζουν αυτόματα τη διάρκεια της νόμιμης παραμονής του.
Το σύστημα συμβάλλει στην αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης και στον εντοπισμό ατόμων που παραμένουν στον χώρο Σένγκεν περισσότερο από το επιτρεπόμενο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς οι αρμόδιες αρχές έχουν πρόσβαση σε κοινά και επικαιροποιημένα δεδομένα.
Ωστόσο, η εφαρμογή του συνοδεύεται από προκλήσεις.
