Μέχρι και στις αγορές των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ινδίας φτάνει πλέον η ερευνητική δραστηριότητα του Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), καθώς η τάση για διεθνή κατοχύρωση πατεντών ενισχύεται σταθερά την τελευταία πενταετία και δεκαετία. Τουλάχιστον το 50% των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας κατατίθεται πλέον εκτός Ελλάδας, στοιχείο που αποτυπώνει την αυξανόμενη εξωστρέφεια του Ιδρύματος.

Οι τομείς της υγείας, των προηγμένων υλικών και της ενέργειας συγκεντρώνουν τη μερίδα του λέοντος των κατοχυρώσεων, χωρίς όμως να έχουν αποκλειστικότητα. Αιτήσεις έχουν προέλθει ακόμη και από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών και τη Φιλοσοφική Σχολή, σε μια σαφή προσπάθεια η έρευνα να βγει «εκτός των τειχών» και να αποκτήσει πρακτικό αποτύπωμα.

108 ενεργά διπλώματα – 55 μοναδικές εφευρέσεις

Όπως επισημαίνει ο αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας του ΑΠΘ, Ιωάννης Ρέκανος, το Πανεπιστήμιο διαχειρίζεται σήμερα – μέσω του ΕΛΚΕ ΑΠΘ – 108 διακριτά ενεργά διπλώματα ευρεσιτεχνίας, που αντιστοιχούν σε 55 μοναδικές εφευρέσεις.

Από αυτά:

  • 52 έχουν κατατεθεί στην Ελλάδα
  • 32 σε ευρωπαϊκές χώρες
  • 24 σε διεθνείς αγορές (ΗΠΑ, Κίνα, Ινδία κ.ά.)

Η γεωγραφική αυτή διασπορά, όπως τονίζει, αποτυπώνει μια συνειδητή στρατηγική διεθνούς κατοχύρωσης.

Την τελευταία δεκαετία έχουν κατατεθεί περισσότερες από 130 επιτυχείς αιτήσεις, εκ των οποίων οι 80 από το 2020 και μετά, γεγονός που δείχνει σαφή επιτάχυνση. Μόνο τον Ιανουάριο του 2026 κατατέθηκαν τρεις νέες αιτήσεις σε 31 ημέρες, στοιχείο που επιβεβαιώνει τη σταθερή ροή εφευρέσεων.

Spin-off και μεταφορά τεχνολογίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι περίπου το 20% των διπλωμάτων της τελευταίας πενταετίας έχει συνδεθεί άμεσα είτε με ίδρυση νέων εταιρειών-τεχνοβλαστών (spin-off) είτε με συμφωνίες αδειοδότησης προς τρίτους φορείς.

Παρότι το ποσοστό αυτό θεωρείται χαμηλό σε απόλυτους αριθμούς, για ένα ακαδημαϊκό ίδρυμα κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς αποτυπώνει την προσπάθεια μετατροπής της γνώσης σε προϊόν ή υπηρεσία.

Η πλειονότητα των ευρεσιτεχνιών προκύπτει από συγκροτημένες, διεπιστημονικές ομάδες, συχνά στο πλαίσιο εθνικών ή ευρωπαϊκών χρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, με συμμετοχή και επιχειρήσεων.

Proof of Concept και η πρόκληση της αγοράς

Ωστόσο, η μετάβαση από την κατοχύρωση στη βιομηχανική εφαρμογή παραμένει απαιτητική. Όπως διευκρινίζει ο κ. Ρέκανος, η πλειονότητα των διπλωμάτων βρίσκεται είτε σε στάδιο Proof of Concept, είτε σε διαδικασία αναζήτησης χρηματοδότησης για να φτάσει εκεί.

Ιδιαίτερα σε τομείς όπως οι ιατρικές συσκευές και οι βιοϊατρικές τεχνολογίες, οι απαιτήσεις κανονιστικής συμμόρφωσης και πιστοποίησης καθιστούν τον κύκλο ωρίμανσης μακρύ και κεφαλαιακά απαιτητικό.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΑΠΘ εφαρμόζει πιλοτικά – μέσω της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας – νέο μοντέλο συνεργασίας με επαγγελματίες της αγοράς, ώστε η αξιοποίηση των τεχνολογιών να γίνεται πιο στοχευμένα και αποτελεσματικά.

Όπως τονίζει ο αντιπρύτανης, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι η κατοχύρωση, αλλά η ενσωμάτωση των εφευρέσεων στην παραγωγή και την κοινωνία. Η στρατηγική του Ιδρύματος δεν περιορίζεται στην ποσοτική αύξηση των πατεντών, αλλά στη συστηματική υποστήριξη της διαδρομής από την έρευνα στην πράξη.

Διαβάστε ακόμη: