Μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις των τελευταίων ετών ήρθε στο φως στην Ισπανία, όπου ερευνητές αποκάλυψαν ένα εντυπωσιακό χάλκινο άρμα ηλικίας περίπου 2.500 ετών, το οποίο θεωρείται μοναδικό για την Ιβηρική Χερσόνησο και αναμένεται να αλλάξει όσα γνωρίζουμε για τον μυστηριώδη πολιτισμό του Ταρτησσού.
Το σπάνιο εύρημα εντοπίστηκε στον αρχαιολογικό χώρο Casas del Turuñuelo, στην επαρχία Μπαδαχόθ, κατά τη διάρκεια της όγδοης ανασκαφικής περιόδου του ερευνητικού προγράμματος «Χτίζοντας τον Ταρτησσό», που πραγματοποιείται από το Ανώτατο Συμβούλιο Επιστημονικών Ερευνών της Ισπανίας (CSIC).
Ένα άρμα χωρίς αντίστοιχο στην Ιβηρική
Το χάλκινο άρμα εντυπωσιάζει τόσο για τη διατήρησή του όσο και για την περίτεχνη διακόσμησή του.
Στο μπροστινό μέρος απεικονίζεται ο Αχελώος, ο αρχαίος ποτάμιος θεός που συνδεόταν με τον κάτω κόσμο, ενώ στις πλευρές δεσπόζουν δύο γρύπες με σώμα λιονταριού και κεφάλι αετού. Στα άκρα του άρματος διακρίνονται δύο ανθρώπινες μορφές που μοιάζουν να στηρίζουν ολόκληρη την κατασκευή, η οποία στηρίζεται πάνω σε δύο διακοσμημένους τροχούς.
Οι αρχαιολόγοι χαρακτηρίζουν το εύρημα μοναδικό, καθώς τα μόνα γνωστά αντίστοιχα άρματα προέρχονται από τον ετρουσκικό πολιτισμό της κεντρικής Ιταλίας.
Στοιχεία που αποκαλύπτουν ένα τεράστιο εμπορικό δίκτυο
Η ανακάλυψη ενισχύει τη θεωρία ότι ο Ταρτησσός διατηρούσε στενές εμπορικές σχέσεις με ολόκληρη τη Μεσόγειο ήδη από τον 5ο αιώνα π.Χ.
Δίπλα στο άρμα οι ερευνητές εντόπισαν:
- ελληνική κεραμική από την Αττική,
- αγγείο από αιγυπτιακό αλάβαστρο,
- περίτεχνα ελεφαντοστά με παραστάσεις πολεμιστών,
- αντικείμενα ανατολικής μεσογειακής τεχνοτροπίας.
Τα ευρήματα αυτά αποδεικνύουν ότι ο μυστηριώδης αυτός πολιτισμός συμμετείχε ενεργά στα μεγάλα εμπορικά δίκτυα της εποχής, συνδέοντας την Ιβηρική με την Ελλάδα, την Αίγυπτο και την Ανατολή.
Τελετουργικός χαρακτήρας
Το άρμα βρέθηκε στον νότιο τομέα του κεντρικού κτιρίου του αρχαιολογικού χώρου, δίπλα σε σημείο όπου οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι πραγματοποιήθηκε το τελευταίο τελετουργικό συμπόσιο πριν οι κάτοικοι σφραγίσουν οριστικά το κτίριο στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ.
Οι ειδικοί θεωρούν πιθανό το άρμα να είχε τελετουργική ή θρησκευτική χρήση και να συνδεόταν με σημαντικές λατρευτικές εκδηλώσεις της κοινότητας.
Νέα ευρήματα στον αρχαιολογικό χώρο
Η φετινή ανασκαφή αποκάλυψε ακόμη:
- δύο χάλκινα μαγκάλια,
- έναν χάλκινο λέβητα,
- νέα δωμάτια και διαδρόμους του μεγάλου συγκροτήματος,
- πολύτιμα αντικείμενα που βρίσκονται πλέον στο στάδιο της συντήρησης και επιστημονικής ανάλυσης.
Ο τύμβος όπου πραγματοποιούνται οι ανασκαφές έχει διάμετρο περίπου 90 μέτρα και ύψος έξι μέτρα, αποτελώντας έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της δυτικής Μεσογείου.
Δέκα χρόνια ανακαλύψεων
Οι ανασκαφές στις Casas del Turuñuelo έχουν ήδη αλλάξει την εικόνα των ιστορικών για τον πολιτισμό του Ταρτησσού.
Τα προηγούμενα χρόνια είχαν αποκαλυφθεί:
- η μεγαλύτερη γνωστή ζωοθυσία της δυτικής Μεσογείου,
- οι πρώτες ανθρώπινες παραστάσεις του πολιτισμού,
- επιγραφές σε παλαιοϊβηρική γραφή,
- καθώς και ο αρχαιότερος ελληνικός μαρμάρινος βωμός που έχει βρεθεί στη δυτική Μεσόγειο.
Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι η μελέτη των νέων ευρημάτων θα προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την καθημερινή ζωή, τις θρησκευτικές πρακτικές και τις εμπορικές σχέσεις ενός από τους πιο αινιγματικούς πολιτισμούς της αρχαιότητας, ο οποίος εξακολουθεί να κρύβει πολλά μυστικά.
