Μια λιγότερο γνωστή, αλλά ιδιαίτερα ζωντανή εικόνα της αρχαίας Ρώμης έρχεται στο φως μέσα από τις ανασκαφές στο Πάρκο των Ακακιών (Parco delle Acacie), στην περιοχή Πιετραλάτα. Οι έρευνες της Ειδικής Εφορείας της Ρώμης αποκάλυψαν ευρήματα που καλύπτουν ένα εντυπωσιακό χρονικό εύρος, από τον 5ο αιώνα π.Χ. έως τον 3ο αιώνα μ.Χ., ανατρέποντας την αντίληψη ότι τα ανατολικά περίχωρα της πόλης αποτελούσαν δευτερεύουσες ή περιθωριακές ζώνες.

Ένας δρόμος αιώνων και ένα ιερό δίπλα στη Via Tiburtina

Στο επίκεντρο των ανακαλύψεων βρίσκεται ένας αρχαίος οδικός άξονας με συνεχή χρήση επί αιώνες. Στον ηφαιστειακό βράχο διακρίνονται καθαρά αυλάκια από τροχούς αμαξών, ένδειξη έντονης κυκλοφορίας ήδη από τη Δημοκρατική περίοδο.

Δίπλα στον δρόμο αποκαλύφθηκε ένα τετράπλευρο ιερό, που χρονολογείται στα τέλη του 3ου ή στις αρχές του 2ου αιώνα π.Χ. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν αναθηματικές προσφορές –πήλινες κεφαλές, ειδώλια γυναικών και βοοειδών– στοιχεία που παραπέμπουν σε λατρευτική χρήση. Η εγγύτητα με τη Via Tiburtina οδηγεί τους αρχαιολόγους στη σύνδεση του ιερού με τη λατρεία του Ηρακλή, προστάτη των εμπόρων και των ταξιδιωτών.

Τάφοι εύπορης οικογένειας και σπάνια ιατρική μαρτυρία

Ιδιαίτερη σημασία έχει ένα ταφικό συγκρότημα με δύο θαλαμοειδείς τάφους, που αποδίδονται σε εύπορη ρωμαϊκή οικογένεια της περιοχής.

Ο πρώτος τάφος περιείχε σαρκοφάγο από πέτρα peperino, τεφροδόχους και πλούσια κτερίσματα, όπως μελανόμορφα κύπελλα και ένα χάλκινο κάτοπτρο.
Στον δεύτερο τάφο βρέθηκε το κρανίο ενήλικα άνδρα με σαφή ίχνη χειρουργικού τρυπανισμού, ένα εξαιρετικά σπάνιο εύρημα που προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τις ιατρικές πρακτικές της αρχαιότητας.

Μνημειώδεις δεξαμενές και ο ρόλος του νερού

Οι ανασκαφές έφεραν στο φως και δύο μεγάλες δεξαμενές νερού. Η μεγαλύτερη, μήκους 28 μέτρων, διαθέτει κόγχες και κανάλια τροφοδοσίας, γεγονός που υποδηλώνει σύνθετη χρήση, πιθανώς τόσο παραγωγική όσο και τελετουργική. Μια δεύτερη δεξαμενή, λαξευμένη σε βάθος τεσσάρων μέτρων στον βράχο, παρουσιάζει ομοιότητες με ιερά ύδατα της αρχαίας πόλης Gabii, ενισχύοντας το ενδεχόμενο λατρευτικού χαρακτήρα.

Η περιφέρεια ως κινητήριος δύναμη της Ρώμης

Τα ευρήματα της Πιετραλάτα συνθέτουν την εικόνα μιας περιοχής όπου συνυπήρχαν η λατρεία, οι ταφικές πρακτικές, η καθημερινή μετακίνηση και η διαχείριση του νερού. Η νέα αυτή εικόνα επιβεβαιώνει ότι η ανάπτυξη της αρχαίας Ρώμης δεν περιοριζόταν στο μνημειακό της κέντρο, αλλά στηριζόταν σε ένα εκτεταμένο και ζωντανό δίκτυο προαστίων με βαθύ ιστορικό αποτύπωμα.

Διαβάστε ακόμη: