Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς των τραπεζικών καταθέσεων και των κατασχέσεων φέρνει το νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ αμέσως μετά την ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας. Οι νέες διατάξεις ενισχύουν την προστασία των βασικών εισοδημάτων, αυξάνουν τα ακατάσχετα όρια για χρέη προς το Δημόσιο αλλά και προς ιδιώτες, ενώ για πρώτη φορά δίνουν τη δυνατότητα σε οφειλέτες να ανακτήσουν πρόσβαση στους δεσμευμένους τραπεζικούς λογαριασμούς τους, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πρόκειται για μια παρέμβαση που επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην αποτελεσματική είσπραξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών και στη διασφάλιση ενός ελάχιστου επιπέδου οικονομικής προστασίας για πολίτες και νοικοκυριά.
Πόσο αυξάνεται το ακατάσχετο
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τις οφειλές προς το Δημόσιο.
Το ακατάσχετο ποσό σε δηλωμένο τραπεζικό λογαριασμό αυξάνεται από 1.250 ευρώ σε 1.600 ευρώ τον μήνα για κάθε φυσικό πρόσωπο και για έναν λογαριασμό ανά πιστωτικό ίδρυμα.
Η αύξηση αυτή σημαίνει ότι προστατεύονται επιπλέον 350 ευρώ κάθε μήνα, δηλαδή 4.200 ευρώ περισσότερα σε ετήσια βάση, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια σε μισθωτούς, συνταξιούχους και ελεύθερους επαγγελματίες που αντιμετωπίζουν μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Αντίστοιχη είναι η ενίσχυση της προστασίας και απέναντι σε απαιτήσεις τραπεζών ή ιδιωτών πιστωτών.
Στους ατομικούς λογαριασμούς το ακατάσχετο αυξάνεται από 1.500 ευρώ στα 1.600 ευρώ, ενώ στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς το όριο ανεβαίνει από 2.000 ευρώ σε 2.200 ευρώ τον μήνα.
Η μεταβολή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για οικογένειες που διαχειρίζονται κοινά εισοδήματα, καθώς περιορίζει τον κίνδυνο να δεσμευθούν χρήματα που προορίζονται για βασικές ανάγκες της καθημερινότητας.
Η προστασία δεν ενεργοποιείται αυτόματα
Το υπουργείο Οικονομικών υπενθυμίζει ότι η αυξημένη προστασία στις περιπτώσεις οφειλών προς το Δημόσιο προϋποθέτει την ηλεκτρονική δήλωση ακατάσχετου λογαριασμού στην ΑΑΔΕ.
Κάθε φορολογούμενος μπορεί να δηλώσει έναν μόνο λογαριασμό, ο οποίος προστατεύεται από μέτρα αναγκαστικής είσπραξης μέχρι το προβλεπόμενο όριο.
Για όσους λαμβάνουν μισθό, σύνταξη ή ασφαλιστικές παροχές, συνιστάται να δηλώνεται ο λογαριασμός στον οποίο πιστώνονται τα συγκεκριμένα ποσά, ώστε να ενεργοποιείται πλήρως η προβλεπόμενη προστασία.
Άρση κατασχέσεων με εξόφληση του 25% της οφειλής
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του πολυνομοσχεδίου αφορά τους ήδη δεσμευμένους τραπεζικούς λογαριασμούς.
Για πρώτη φορά προβλέπεται η δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης, εφόσον ο οφειλέτης καταβάλει το 25% της βασικής οφειλής, μαζί με τους αναλογούντες τόκους και τις προσαυξήσεις.
Η δυνατότητα αυτή ισχύει και για υφιστάμενες κατασχέσεις, δίνοντας διέξοδο σε πολίτες που μέχρι σήμερα παρέμεναν αποκλεισμένοι από την πρόσβαση στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς.
Η σχετική ρύθμιση μπορεί να αξιοποιηθεί μόνο μία φορά από κάθε οφειλέτη, ώστε να αποτραπεί η καταχρηστική επανάληψη της διαδικασίας, ενώ ειδικό καθεστώς εξακολουθεί να ισχύει στις περιπτώσεις πτώχευσης και διαδικασιών αφερεγγυότητας.
Ειδική προστασία για τις παροχές ειδικής αγωγής
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο ενισχύει και την κοινωνική προστασία ευάλωτων ομάδων.
Οι οικονομικές παροχές που σχετίζονται με την ειδική αγωγή χαρακτηρίζονται πλέον ρητά ακατάσχετες, ανεκχώρητες και μη συμψηφιζόμενες, γεγονός που σημαίνει ότι δεν θα μπορούν να δεσμεύονται για την εξόφληση οφειλών προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης ή πιστωτικά ιδρύματα.
Με τη συγκεκριμένη παρέμβαση διασφαλίζεται ότι οι ενισχύσεις αυτές θα καταλήγουν στο ακέραιο στους δικαιούχους, ενισχύοντας την προστασία οικογενειών που στηρίζονται στις συγκεκριμένες παροχές για την κάλυψη βασικών αναγκών.
Με τις νέες ρυθμίσεις, το υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο ισορροπημένο πλαίσιο διαχείρισης των ληξιπρόθεσμων οφειλών, διατηρώντας την υποχρέωση αποπληρωμής των χρεών, αλλά παρέχοντας παράλληλα ουσιαστικές δικλίδες προστασίας για τα βασικά εισοδήματα και την ομαλή οικονομική λειτουργία χιλιάδων πολιτών.
