Μετά το ισχυρό selloff που πυροδότησε η απόφαση τουρκικού δικαστηρίου να απομακρύνει την ηγεσία του βασικού κόμματος της αντιπολίτευσης, οι πιέσεις στις τουρκικές αγορές άρχισαν να αποκλιμακώνονται.
Ο δείκτης Borsa Istanbul 100 ανέστρεψε τις αρχικές απώλειες και ενισχυόταν κατά 2,24% λίγο μετά τις 14:00. αφού είχε κλείσει την προηγούμενη ημέρα με βουτιά 6,1%.
Η τουρκική λίρα υποχωρούσε κατά 0,34% στις 45,74 λίρες ανά δολάριο, ενώ οι αποδόσεις των τουρκικών κρατικών ομολόγων αυξάνονταν. Την ίδια ώρα, τα επιτόκια δανεισμού της λίρας στις offshore αγορές του Λονδίνου εκτινάχθηκαν.
Ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ συγκάλεσε νωρίς το πρωί συνεδρίαση της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Σε ανακοίνωση μετά τη συνάντηση, η κυβέρνηση ανέφερε ότι θα λάβει «αναγκαία και συντονισμένα μέτρα» για τη διασφάλιση της μακροχρηματοπιστωτικής σταθερότητας και για τη συνέχιση της διαδικασίας αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Η δικαστική απόφαση απομάκρυνε τον Οζγκιούρ Οζέλ από την ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) και διέταξε την επιστροφή του πρώην επικεφαλής του κόμματος, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Μετά την απόφαση, κρατικές τράπεζες παρενέβησαν υπέρ της λίρας μέσω πωλήσεων ξένου συναλλάγματος.
Η εξέλιξη θεωρείται ότι διευκολύνει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να παρατείνει την παραμονή του στην εξουσία σχεδόν για ένα τέταρτο του αιώνα, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028.
Η αντιπολίτευση κατηγορεί τον Ερντογάν ότι χρησιμοποιεί το δικαστικό σύστημα ως πολιτικό εργαλείο για την αποδυνάμωση αντιπάλων που θεωρεί ικανούς να τον νικήσουν στις εκλογές — κατηγορία που η κυβέρνηση απορρίπτει.
Ο Οζγκιούρ Οζέλ ανακοίνωσε ότι το CHP έχει ήδη καταθέσει έφεση σε ανώτερο δικαστήριο. Το κόμμα έχει βρεθεί αντιμέτωπο με αυξημένες πιέσεις τα τελευταία δύο χρόνια. Ένα από τα πλέον προβεβλημένα στελέχη του, ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, φυλακίστηκε τον περασμένο Μάρτιο με κατηγορίες διαφθοράς, λίγες ημέρες πριν ανακοινώσει την υποψηφιότητά του για την προεδρία.
«Είναι μια σκοτεινή ημέρα για τη δημοκρατία», δήλωσε ο Οζέλ από τα γραφεία του CHP στην Άγκυρα αργά το βράδυ της Πέμπτης, προσθέτοντας ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το γραφείο του αν δεν του το ζητήσουν τα μέλη του κόμματος.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Osmanli Portfoy Yonetimi, Μεχμέτ Γκερζ, εκτίμησε ότι η αντίδραση του χρηματιστηρίου ήταν κυρίως αποτέλεσμα πανικού και ότι πλέον οι αγορές βρίσκονται σε φάση τεχνικής ανάκαμψης. Προειδοποίησε ωστόσο ότι τέτοιες εξελίξεις πλήττουν το επενδυτικό αφήγημα της Τουρκίας και δημιουργούν ένα «αόρατο τείχος» ανάμεσα στους επενδυτές και τα τουρκικά assets.
Το κόστος δανεισμού της λίρας στις offshore αγορές εκτινάχθηκε κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο μηνών, ένδειξη περιορισμένης ρευστότητας στο νόμισμα. Το πενταετές CDS της Τουρκίας — βασικός δείκτης επενδυτικού κινδύνου — υποχώρησε κατά τέσσερις μονάδες βάσης στις 258 μονάδες, ανακτώντας μέρος της χθεσινής ανόδου των 20 μονάδων βάσης. Παράλληλα, η απόδοση του 10ετούς τουρκικού ομολόγου αυξήθηκε κατά 102 μονάδες βάσης στο 36,89%.
Ο διαχειριστής χαρτοφυλακίου σταθερού εισοδήματος της William Blair International, Ντάνιελ Γουντ, εκτίμησε ότι η εξέλιξη αυξάνει τις πιθανότητες πρόωρων εκλογών αλλά και αλλαγής της πιο ορθόδοξης οικονομικής πολιτικής που είχε αρχίσει να προσελκύει ξένους επενδυτές.
Η οικονομολόγος της Bloomberg Economics, Σέλβα Μπαχάρ Μπαζίκι, προειδοποίησε ότι η επιδείνωση του κλίματος απέναντι στη λίρα μετά τη δικαστική απόφαση θα οδηγήσει σε απώλεια συναλλαγματικών αποθεμάτων και πιθανότατα θα αναγκάσει την κεντρική τράπεζα να ακολουθήσει πιο αυστηρή νομισματική πολιτική.
Η 13ετής ηγεσία του Κιλιτσντάρογλου στο CHP είχε στιγματιστεί από διαδοχικές εκλογικές ήττες απέναντι στον Ερντογάν και το AKP. Ο Οζέλ τον διαδέχθηκε στα τέλη του 2023, αναζωογονώντας την αντιπολίτευση που πέτυχε σημαντική νίκη στις δημοτικές εκλογές πριν από δύο χρόνια.
Ο Ερντογάν διανύει θεωρητικά την τελευταία του θητεία έως το 2028, ωστόσο θα μπορούσε να είναι ξανά υποψήφιος εάν προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές ή αν τροποποιηθεί το Σύνταγμα. Βρίσκεται στην εξουσία από το 2003, όταν ανέλαβε πρωθυπουργός. Το CHP ζητά επανειλημμένα πρόωρες εκλογές, επιδιώκοντας να βάλει τέλος στην ολοένα πιο συγκεντρωτική διακυβέρνηση του Ερντογάν και να αντιμετωπίσει τη βαθιά κρίση κόστους ζωής που πλήττει τη χώρα.
Η δικαστική απόφαση έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για την τουρκική οικονομία. Ο ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 32,4% τον προηγούμενο μήνα λόγω των επιπτώσεων του πολέμου στο Ιράν, ενώ η κεντρική τράπεζα αύξησε την προηγούμενη εβδομάδα τον στόχο πληθωρισμού για το τέλος του έτους στο 24% από 16%, επικαλούμενη κυρίως την άνοδο των ενεργειακών τιμών σε μια χώρα που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές ενέργειας.
