Την επιδότηση του νέου κάθετου ενεργειακού άξονα από την Ε.Ε., καθώς το LNG μπορεί να συμβάλλει στην διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος της Ευρώπης και στην απεξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, πρότεινε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, κ. Αλέξανδρος Εξάρχου, μιλώντας στο Davos Lodge, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός.
Στη σχετική συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026, με θέμα τους επενδυτικούς διαδρόμους τους μέλλοντος και τον ρόλο της Ελλάδας και της Ρουμανίας στη δημιουργία στρατηγικών ευκαιριών υψηλής αξίας, συμμετείχαν ο Υφυπουργός Εξωτερικών κ. Χάρης Θεοχάρης, ο Υπουργός Ενέργειας της Ρουμανίας, κ. Bogdan Ivan και η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, κυρία Kimberly Guilfoyle, υπό τον συντονισμό της δημοσιογράφου, κυρίας Daphne Barak.
Στην τοποθέτησή του, ο κ. Εξάρχου δήλωσε:
«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ε.Ε. από επιλογή επέλεξε στην πράξη να είναι πλήρως εξαρτώμενη από το ρωσικό φυσικό αέριο για πολλά χρόνια. Το αποτέλεσμα ήταν ότι, όταν ξέσπασε ο πόλεμος, ήταν δύσκολο να χρησιμοποιηθεί το ρωσικό φυσικό αέριο. Οι Ρώσοι είχαν σημαντικό πλεονέκτημα έναντι κάθε κράτους – μέλους και της Ευρώπης, διότι ήμασταν εξαρτημένοι από το δικό τους αέριο.
Και μόνο αυτή τη χρονιά τελικά, η Ε.Ε. αποφάσισε να το απαγορέψει από το 2028. Όταν επιβάλλουμε κυρώσεις και λέμε ότι από το 2028 θα είναι παράνομο για κάθε κράτος – μέλος να προμηθευτεί ρωσικό φυσικό αέριο, θα πρέπει να είμαστε σοβαροί. Και εάν ήμασταν σοβαροί, τότε θα βλέπατε ότι όλες οι χώρες του κάθετου άξονα – και ιδιαίτερα οι δυτικές χώρες του κάθετου άξονα-, θα έτρεχαν σαν τρελές για να εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις LNG.
Και αυτό γιατί; Γιατί μετά το 2028 – εάν πράγματι πιστεύουν ότι θα είναι παράνομο να αγοράσουν ρωσικό φυσικό αέριο- δεν θα έχουν πια διαθέσιμο φυσικό αέριο.
Από τότε που ανακοινώθηκε στη Σύνοδο Διατλαντικής Συνεργασίας (P–TEC), ακούω πολύ φήμες ότι πολλές χώρες που σκέφτονται να υπογράψουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις, χρησιμοποιούν εκφράσεις ότι π.χ. “είναι πιο ακριβό”. Πιο ακριβό έναντι τίνος; Του ρωσικού αερίου. Μα θα είναι παράνομο να προμηθευτούν ρωσικό φυσικό αέριο.
Αφού θα είναι παράνομο και αφού πρόθεση των χωρών του κάθετου άξονα και της Ε.Ε. είναι να επιβάλουν αυτές τις κυρώσεις, δεν υπάρχει τίποτε για να συζητήσουμε σχετικά με την τιμή. Το μόνο που θα πρέπει να συζητήσουν είναι που θα βρουν φυσικό αέριο.
Και αυτό το μέρος είναι οι ΗΠΑ – και οι ποσότητες δεν είναι απεριόριστες.
Υπηρετώ την χώρα μου, εάν εξασφαλίσω όσο πιο πολλές ποσότητες φυσικού αερίου μπορώ, σε σταθερή τιμή και σε αυτή τη φάση, μάλιστα, που μπορώ να διαπραγματευτώ μία σταθερή τιμή.
Έτσι, στην Ευρώπη όταν μιλάμε και νομοθετούμε, πρέπει να μάθουμε να είμαστε σοβαροί: Είτε απαγορεύεται είτε όχι.
Νόμιζα ότι η συζήτηση ήταν λήξασα. Νόμιζα ότι η Ε.Ε πήρε μία επίσημη απόφαση να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Ή όχι; Γιατί εάν ναι, θα είναι παράνομο – δεν υπάρχει τίποτε να συζητήσουμε. Κάνουμε μία συζήτηση χωρίς καμία απολύτως ουσία.
Τότε, όμως, γιατί συζητάμε; Γιατί στην Ευρώπη πολύ συχνά νομοθετούμε, λέμε ένα πράγμα και εννοούμε κάτι άλλο – και η αγορά το γνωρίζει. Ενώ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όταν λένε κάτι, το κάνουν.
Πρέπει να καταλάβουμε τη διαφορετική εποχή που ζούμε και να προσαρμοστούμε σε αυτήν – και εάν η Ευρώπη θέλει να ξαναγίνει αυτό που ήταν, πρέπει να γίνει σοβαρή και να κάνει αυτά που λέει.
Οφείλω να παραδεχθώ ότι η Ελληνική Κυβέρνηση παίρνει αποφασιστικά βήματα προς τον κάθετο άξονα και καταλαβαίνει τι άλλο έρχεται.
Άλλα κράτη – μέλη κάνουν αυτή την παράξενη συζήτηση για το εάν πρέπει να αγοράσουν LNG έναντι τίνος; Το ρωσικό είναι παράνομο!
Πρέπει να αγοράσουν LNG έναντι τίνος; Της Ρωσίας. Μα αυτό είναι παράνομο! Έτσι, αυτό που λέω είναι ότι το θέμα έχει λυθεί. Στην πράξη αυτό που δεν έχει λυθεί είναι η πεποίθηση των κρατών – μελών της Ευρώπης ότι, όταν η Ε.Ε. παίρνει μία απόφαση, αυτό σημαίνει ότι είναι πρόβλημα της Ευρώπης.
Είναι επιδοτούμενο το αμερικανικό LNG; Γιατί; Γιατί ναι, προφανώς ο πόλεμος θα τελειώσει κάποια στιγμή. Μετά από 5-10 χρόνια πιστεύω ότι οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα χαλαρώσουν.
Θέλει η Ευρώπη να είναι ξανά εξαρτημένη από το ρωσικό αέριο; Θα συμβεί, εάν η τιμή είναι ο μόνος παράγοντας.
Θέλει η Ευρώπη να το κάνει αυτό; Κατά τη γνώμη μου, αυτό που πρέπει να κάνει η Ευρώπη – αντί να βλέπει τα πράγματα από απόσταση και να αφήνει τις ΗΠΑ και κάποιες χώρες στην Ε.Ε. να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα- είναι να επιδοτήσει τον κάθετο άξονα ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές που θα επιτρέψουν στο αμερικανικό LNG να είναι πιο συγκρίσιμο, βαθμιαία, με όποια τιμή θα έχει το ρωσικό φυσικό αέριο δέκα χρόνια μετά. Διότι χρειαζόμαστε ένα δεύτερο FSRU και κάποιος πρέπει να το πληρώσει.
Πρέπει να αναβαθμίσουμε τον υφιστάμενο διάδρομο και ίσως να δημιουργήσουμε έναν δεύτερο, και όλο αυτό μπορεί να συμβεί εάν η Ευρώπη στηρίξει την ήδη ληφθείσα απόφαση να επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Η συζήτηση που κάνουμε σήμερα είναι μία απόδειξη που εξηγεί γιατί η Ε.Ε. είναι αδύναμη. Παραπονιόμαστε γιατί μας κάνει μπούλιγνκ η Ρωσία ή γιατί ο Τραμπ έρχεται πολύ επιθετικά κατά της Ε.Ε.
Τι να περιμένουμε μετά από αυτό; Άπτεται της κάθε μίας από τις 27 χώρες που σχηματίζουν αυτό το παράξενο πλάσμα που λέγεται Ευρωπαϊκή Ένωση.
Και τι λέει; Να προστατέψω τον εαυτό μου έναντι τίνος; Έναντι όλων; Ποιοι είναι όλοι οι άλλοι; Τα κράτη – μέλη της Ένωσης. Το έχετε ακούσει ξανά αυτό; Είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο η Ε.Ε. είναι ανήμπορη να διαπραγματευθεί με οποιονδήποτε.
Είναι ανήμπορη να σταθεί μπροστά στους Ρώσους και στους Αμερικανούς ή να ανταγωνιστεί απέναντι στους Κινέζους. Εάν αυτό δεν αλλάξει, είμαστε “νεκροί” ως Ε.Ε. Και θα πρέπει να πάμε πίσω και να αποφασίσουμε, εάν θα έχουμε μία ένωση ή όχι.
Σε αυτήν περίπτωση, εάν δεν το κάνουμε, ας πάμε στην απλή αρχή του “η Ελλάδα πρώτα”, “η Γερμανία πρώτα”, “αλλά όχι η Ευρώπη πρώτα”. Οι Αμερικανοί λένε “πρώτα οι ΗΠΑ” – το σέβομαι και το κατανοώ ότι προστατεύουν έτσι τα συμφέροντά τους.
Ποια συμφέροντα καλούμεθα να προστατεύσουμε; Της Ευρώπης ή των Ελλήνων ή των Ρουμάνων; Αυτό είναι ένα μείζον ερώτημα που οι πολιτικοί οφείλουν να επιλύσουν για εμάς. Δεν μπορούμε να κάνουμε business, εάν δεν ξέρουμε τους βασικούς κανόνες τους.
Αυτό που πρέπει να πω, είναι ότι ένα πράγμα είναι το LNG και αυτά που ακούσαμε από την Ουκρανία. Είναι μία σαφής απόδειξη του πως μπορείς να εκβιαστείς και να υποστείς μπούλινγκ με όχημα την ενέργεια. Άρα, χρειαζόμαστε ισορροπία.
Δεν μπορούμε να εξαρτώμεθα από μία πηγή ενέργειας. Υποφέραμε ως Ευρώπη εξ αιτίας της Ρωσίας. Πρέπει να γίνουμε, φυσικά, μη εξαρτημένοι από τη Ρωσία.
Η Ε.Ε. έχει ήδη αποφασίσει να απαγορέψει το ρωσικό φυσικό αέριο. Όλες οι υπόλοιπες ερωτήσεις είναι περιττές. Και η ισορροπία μπορεί να έρθει μόνο από το αμερικανικό LNG για μία μακρά περίοδο. Οι πολιτικές πτυχές ξεπερνούν τις εμπορικές», κατέληξε ο κ. Εξάρχου.
Η Ελλάδα στηρίζει τον κάθετο άξονα
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ο Yφυπουργός Εξωτερικών, κ. Χάρης Θεοχάρης σημείωσε ότι η Ελληνική κυβέρνηση εργάστηκε πολύ σκληρά και με συνέπεια όλο το προηγούμενο διάστημα ώστε να γίνει πραγματικότητα ο κάθετος άξονας, επισημαίνοντας ότι η ανθεκτικότητα προϋποθέτει διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι υποδομές του φυσικού αερίου θα πρέπει να ιεραρχηθούν υψηλά ώστε ο κάθετος άξονας να περάσει στην φάση της ανάπτυξης.
Ο κ. Θεοχάρης επισήμανε ότι η ανάπτυξη της ψηφιακής οικονομίας και της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί αυξημένες ενεργειακές ανάγκες και ότι θα πρέπει ο τομέας αυτός να διασυνδεθεί με τις ενεργειακές υποδομές, αλλά και με ένα πιο διευρυμένο μείγμα καυσίμων.
Επιπλέον, ο υφυπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η Ευρώπη τελικά πάντα απαντά στις προκλήσεις με δράση και εξήγησε ότι υπάρχει μεγάλη ανισορροπία μεταξύ της οικονομικής της ισχύος, των στρατιωτικών της δυνατοτήτων και του πολιτικού της αποτυπώματος. Ωστόσο, επισήμανε ότι η Ε.Ε. κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, υπενθυμίζοντας ότι ο κάθετος άξονας δημιουργήθηκε με την δική της υποστήριξη. Και συμπέρανε ότι θα χρειαστεί σκληρή δουλειά από όλα τα μέρη ώστε να προετοιμαστεί κατάλληλα η ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για τον ρόλο του ενεργειακό κόμβου.
Κόμβος η Ρουμανία για την ευρύτερη περιοχή
Ο Ρουμάνος υπουργός Ενέργειας κ. Bogdan Ivan τόνισε ότι η Ρουμανία, έχοντας επενδύσει πάνω από €1 δισ. σε ενεργειακές υποδομές τα τελευταία χρόνια, μπορεί να λειτουργήσει ως ενεργειακός κόμβος για την υπόλοιπη περιοχή. Και επισήμανε ότι η ευρωπαϊκή ηγεσία καθυστερεί να λάβει σαφείς αποφάσεις, περιμένοντας μία τέλεια στιγμή που πιθανότατα να μην θα έρθει ποτέ, ενώ υπογράμμισε ότι το 2028 θα είναι πλέον αργά για όλες εκείνες τις χώρες που θα καθυστερήσουν να εξασφαλίσουν ποσότητες φυσικού αερίου.
Μάλιστα, σημείωσε ότι η Ρουμανία το γνωρίζει αυτό από πρώτο χέρι, καθώς τυγχάνει τόσο παραγωγός όσο και προμηθευτής φυσικού αερίου, ωστόσο οι ποσότητες της μετά βίας αρκούν για τις ανάγκες της χώρας, κάνοντας έκκληση στα κράτη – μέλη να αξιοποιήσουν την ευκαιρία του αμερικανικού LNG και του κάθετου άξονα.
Ο κ. Ivan σχολίασε το γεγονός ότι υπάρχουν ακόμη ευρωπαίοι ηγέτες που ονειρεύονται το ρωσικό φυσικό αέριο, ενώ επέκρινε το φαινόμενο τα κράτη – μέλη του νότου να πληρώνουν ακριβότερα την ενέργεια σε σχέση με τον ανεπτυγμένο βορρά, την ώρα που αποτελούν τμήμα της ενιαίας αγοράς. Επιπλέον, υπογράμμισε ότι έχει φτάσει η ώρα των αποφάσεων για την Ευρώπη, η οποία πλέον αντιμετωπίζεται ως ανίσχυρη από τους ανταγωνιστές της.
ΟΙ ΗΠΑ υπέρ του κάθετου διαδρόμου
Από την πλευρά της, η Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, κυρία Kimberly Guilfoyle αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία της κυβέρνησης Τραμπ να γίνει η Ελλάδα πύλη της Ευρώπης για το Αμερικανικό LNG, στόχος για τον οποίο οι αμερικανικές αρχές εργάζονται καθημερινά.
Και επισήμανε ότι στόχος της Ουάσιγκτον είναι να στηριχθούν κατάλληλα τα ευρωπαϊκά κράτη ώστε να αναπτυχθούν με τις δικές τους δυνάμεις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη η Ευρώπη να αποσυνδεθεί από το ρωσικό φυσικό αέριο ώστε να μην εξαρτάται ενεργειακά από ένα μη φιλικό κράτος.
