Σύμφωνα με επιστημονική μελέτη, πέρυσι ένα τεράστιο τσουνάμι έπληξε δημοφιλή τουριστική περιοχή της Αλάσκας, με τα κύματα να φτάνουν σε ύψος περίπου τα 481 μέτρα.
Το γιγαντιαίο κύμα προσέκρουσε στα απότομα τοιχώματα του φιόρδ Tracy Arm στις 10 Αυγούστου 2025. Η καταγραφή αυτή το κατατάσσει ως το δεύτερο μεγαλύτερο τσουνάμι στην ιστορία, μετά το θρυλικό φαινόμενο του 1958 στον κόλπο Lituya της Αλάσκας, όπου το κύμα είχε αγγίξει τα 524 μέτρα ύψος.
Το Tracy Arm αποτελεί ιδιαίτερα δημοφιλή σταθμό για κρουαζιερόπλοια, ωστόσο από το περιστατικό δεν σημειώθηκαν θύματα, καθώς το τσουνάμι εκδηλώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες, περίπου στις 5:30.
Kατολίσθηση και κλιματικής αλλαγή
Ερευνητές του University College London εκτιμούν ότι το φαινόμενο προκλήθηκε από μεγάλη κατολίσθηση, η οποία συνδέεται έμμεσα με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Ο συντάκτης της μελέτης, δρ Stephen Hicks, εξήγησε ότι τα φιόρδ όπου υποχωρούν οι παγετώνες προσελκύουν ολοένα περισσότερους επισκέπτες, όμως ταυτόχρονα αποτελούν περιοχές ιδιαίτερα ευάλωτες στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, γεγονός που μπορεί να τα καταστήσει επικίνδυνα. Όπως σημείωσε, το συμβάν αιφνιδίασε τους επιστήμονες, καθώς η περιοχή δεν θεωρούνταν έως τότε υψηλού κινδύνου.
Παρότι δεν υπήρξαν άνθρωποι που να παρασύρθηκαν από τα νερά, αρκετοί αυτόπτες μάρτυρες περιέγραψαν όσα έζησαν. Ομάδα καγιάκερ που είχε κατασκηνώσει χαμηλότερα στο φιόρδ ανέφερε ότι ξύπνησε περίπου στις 5:45 και είδε το νερό να περνά δίπλα από τις σκηνές, παρασύροντας ένα καγιάκ και σημαντικό μέρος του εξοπλισμού τους. Άλλος μάρτυρας έκανε λόγο για κύμα περίπου δύο μέτρων που κινήθηκε κατά μήκος της ακτής, ενώ επιβάτες κρουαζιερόπλοιου κοντά στην είσοδο του φιόρδ περιέγραψαν ισχυρά ρεύματα και αφρισμένα νερά, χωρίς ωστόσο να αντιληφθούν κάποιο τεράστιο κύμα.
Το φαινόμενο
Οι καταθέσεις των αυτοπτών μαρτύρων αξιοποιήθηκαν σε συνδυασμό με αριθμητικές προσομοιώσεις, δορυφορικά δεδομένα και καταγραφές σεισμογράφων, ώστε οι επιστήμονες να μπορέσουν να αναπαραστήσουν με ακρίβεια το φαινόμενο.
Οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο παγετώνας που λειτουργούσε ως φυσικό στήριγμα του βουνού υποχώρησε με ταχύτατους ρυθμούς, περίπου κατά 500 μέτρα μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων, αφήνοντας τη βραχώδη μάζα ασταθή. Όταν τελικά ο βράχος κατέρρευσε και έπεσε στη θάλασσα, προκάλεσε τη δημιουργία ενός γιγαντιαίου τσουνάμι.
Η ορμή του κύματος ήταν τόσο ισχυρή ώστε απογύμνωσε τις πλαγιές του φιόρδ από δέντρα και βλάστηση, στοιχείο που βοήθησε τους ερευνητές να εκτιμήσουν ότι το ύψος του τσουνάμι έφτασε τα 481 μέτρα σε μήκος μεγαλύτερο του ενός χιλιομέτρου. Παράλληλα, οι ειδικοί υπολόγισαν ότι ο όγκος του βράχου που κατέληξε στο νερό ισοδυναμούσε με περίπου 24 Μεγάλες Πυραμίδες της Γκίζας.
«Συνήθως, τέτοιου μεγέθους κατολισθήσεις εμφανίζουν προειδοποιητικές ενδείξεις εβδομάδες, μήνες ή ακόμη και χρόνια νωρίτερα, καθώς η πλαγιά αρχίζει να μετακινείται αργά προς τα κάτω. Η διαδικασία εξελίσσεται σταδιακά μέχρι να σημειωθεί η καταστροφική κατάρρευση που προκαλεί μια τεράστια κατολίσθηση βράχων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, αυτό δεν συνέβη», ανέφερε ο Dan Shugar, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Δεδομένης της μεγάλης τουριστικής επισκεψιμότητας της περιοχής, οι επιστήμονες ζητούν πλέον άμεσα μέτρα προστασίας, πιο λεπτομερή χαρτογράφηση των επικίνδυνων σημείων και ενίσχυση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης. Όπως επισημαίνουν, είχαν προηγηθεί ενδείξεις κινδύνου, καθώς μικροσεισμοί είχαν καταγραφεί τις ημέρες αλλά και τις ώρες πριν από την κατολίσθηση.
