Πόσο κοστίζει να χρησιμοποιήσεις το όνομα, τη φωνή και την εικόνα του ΛεΜπρόν Τζέιμς χωρίς την άδειά του; Η απάντηση ενδέχεται να δοθεί στις δικαστικές αίθουσες της Νέας Υόρκης, όπου ένας από τους εμπορικά ισχυρότερους αθλητές του πλανήτη ανοίγει μέτωπο με εταιρεία τεχνολογίας που αξιοποίησε την τεχνητή νοημοσύνη για να τον εμφανίσει να προωθεί μια εφαρμογή σχετική με το αθλητικό στοίχημα.
Ο 41χρονος σούπερ σταρ των Φιλαδέλφεια 76ερς κατέθεσε την Τρίτη 17 Νοεμβρίου αγωγή σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν εναντίον της εφαρμογής Bron, κατηγορώντας τους δημιουργούς της για παραβίαση εμπορικών σημάτων, παράνομη εκμετάλλευση της προσωπικότητάς του και μη εξουσιοδοτημένη χρήση της ψηφιακής του εικόνας. Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη οικονομική σημασία λόγω της τεράστιας εμπορικής αξίας του ΛεΜπρόν Τζέιμς, ο οποίος, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην αγωγή, μπορεί να εξασφαλίζει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια από συμφωνίες διαφημιστικής προβολής και εμπορικής υποστήριξης προϊόντων.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι επιλέγει προσεκτικά τις εταιρείες με τις οποίες συνεργάζεται, έχοντας δημιουργήσει μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες προσωπικές εμπορικές ταυτότητες παγκοσμίως.
Η ψηφιακή απομίμηση, η φανέλα με το 23 και τα στοιχήματα
Στο επίκεντρο της δικαστικής διαμάχης βρίσκεται η εφαρμογή Bron, γνωστή και ως PlayVision, η οποία προσφέρει υπηρεσίες αθλητικής ανάλυσης και έρευνας για στοιχηματικές επιλογές. Σύμφωνα με την περιγραφή της στο ηλεκτρονικό κατάστημα εφαρμογών της Apple, παρέχει σύγκριση αποδόσεων σε πραγματικό χρόνο, στατιστικά δεδομένα, αναλύσεις παικτών και ομάδων, προτάσεις επιλογών, δυνατότητα συνδυαστικών δελτίων και παρακολούθηση στοιχημάτων. Η ίδια διευκρινίζει ότι δεν δέχεται απευθείας στοιχήματα.
Η διαφημιστική καμπάνια της εταιρείας, ωστόσο, προκάλεσε την αντίδραση του ΛεΜπρόν Τζέιμς.
Όπως περιγράφεται στην αγωγή, το διαφημιστικό υλικό παρουσίαζε μια εκδοχή του μπασκετμπολίστα δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη, η οποία χρησιμοποιούσε τη φωνή του, φορούσε φανέλα με τον αριθμό 23 και το προσωνύμιο «Bron», ενώ έφερε ακόμη και τα χαρακτηριστικά τατουάζ του. Στη συνέχεια, η ψηφιακή αναπαράσταση εμφανιζόταν να περιηγείται σε στοιχηματικές επιλογές που αφορούσαν άλλους παίκτες του NBA.
Για την πλευρά του Αμερικανού αθλητή, η συγκεκριμένη απεικόνιση δημιουργούσε την ψευδή εντύπωση ότι ο ίδιος στοιχηματίζει ή εξετάζει το ενδεχόμενο να στοιχηματίσει σε αγώνες και επιδόσεις παικτών του NBA.
Πρόκειται για ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα, καθώς οι κανονισμοί της λίγκας απαγορεύουν στους αθλητές τέτοιου είδους στοιχηματική δραστηριότητα.
Η καταγγελία αφορά συνεπώς τόσο την εμπορική εκμετάλλευση της εικόνας του όσο και την πιθανή επίπτωση που θα μπορούσε να έχει μια τέτοια διαφήμιση στη δημόσια εικόνα και την επαγγελματική του υπόσταση.
Οι συμφωνίες εκατομμυρίων και η αποκλειστικότητα της Polymarket
Η οικονομική διάσταση της υπόθεσης αποτελεί βασικό στοιχείο της αγωγής. Ο ΛεΜπρόν Τζέιμς υποστηρίζει ότι η εμπορική αξιοποίηση της προσωπικότητάς του έχει εξαιρετικά υψηλή αξία, με συμφωνίες προβολής που μπορούν να αποφέρουν αμοιβές δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων, δηλαδή αντίστοιχα ποσά δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Κατά την επιχειρηματολογία του, οι εναγόμενοι επιχείρησαν να αποκτήσουν αυτό το εμπορικό πλεονέκτημα χωρίς να καταβάλουν το τίμημα που θα απαιτούσε μια νόμιμη συνεργασία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι ο Τζέιμς διατηρεί ήδη αποκλειστική διαφημιστική συνεργασία με την Polymarket, εταιρεία που δραστηριοποιείται στις αγορές προβλέψεων. Στην αγωγή επισημαίνει ότι έχει επιδείξει ιδιαίτερη προσοχή στις εμπορικές συνεργασίες του στον συγκεκριμένο κλάδο, ακριβώς επειδή οι στοιχηματικές δραστηριότητες και οι αγορές προβλέψεων δημιουργούν πρόσθετα ζητήματα για τους επαγγελματίες αθλητές.
Η χρήση της εικόνας του από την Bron θα μπορούσε, σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του, να δημιουργήσει σύγχυση στους καταναλωτές ως προς τις εταιρείες που πραγματικά υποστηρίζει εμπορικά.
Ο Αμερικανός μπασκετμπολίστας ζητά από το δικαστήριο να απαγορεύσει στους εναγομένους τη χρήση της ονομασίας «Bron», η οποία παραπέμπει ευθέως στο προσωνύμιό του. Παράλληλα, διεκδικεί χρηματική αποζημίωση για τη ζημία που υποστηρίζει ότι υπέστη, καθώς και πρόσθετες αποζημιώσεις τιμωρητικού χαρακτήρα.
Το ακριβές ποσό της διεκδίκησης δεν έχει προσδιοριστεί στην αγωγή. Επομένως, η αναφορά σε συμφωνίες εκατομμυρίων αφορά την εμπορική αξία των δικαιωμάτων του αθλητή και όχι κάποιο ήδη καθορισμένο ποσό αποζημίωσης.
Το εξώδικο της 5ης Νοεμβρίου και η εμπλοκή του Λούκα Ντόντσιτς
Η δικαστική προσφυγή αποτελεί συνέχεια μιας αντιπαράθεσης που είχε αρχίσει νωρίτερα μέσα στον Νοέμβριο. Στις 5 Νοεμβρίου, οι δικηγόροι του ΛεΜπρόν Τζέιμς απέστειλαν εξώδικη προειδοποίηση στην εταιρεία, απαιτώντας να σταματήσει η χρήση της εικόνας και του ονόματός του. Σύμφωνα με την αγωγή, οι υπεύθυνοι της Bron απέσυραν τη συγκεκριμένη διαφήμιση και υποσχέθηκαν στους χρήστες ότι θα προχωρούσαν σε αλλαγή της ονομασίας της εφαρμογής.
Ωστόσο, η πλευρά του αθλητή υποστηρίζει ότι η εταιρεία αξιοποίησε ακόμη και την εξώδικη προειδοποίηση για να προκαλέσει πρόσθετη δημοσιότητα, χωρίς να γνωστοποιήσει τη νέα ονομασία που θα χρησιμοποιούσε.
Στην υπόθεση εμπλέκονται προσωπικά και οι δύο συνιδρυτές της εταιρείας, Ανίς Γκούπτα και Μαρκ Ζόγκμπι, οι οποίοι περιλαμβάνονται στους εναγομένους. Επιπλέον, στο επίμαχο διαφημιστικό υλικό εμφανίστηκε και ο Λούκα Ντόντσιτς, πρώην συμπαίκτης του Τζέιμς στους Λος Άντζελες Λέικερς.
Σύμφωνα με το δικόγραφο, ο Σλοβένος αστέρας του NBA απέστειλε επίσης εξώδικη προειδοποίηση για τη χρήση της εικόνας του.
Μέχρι τη δημοσιοποίηση της δικαστικής προσφυγής, η Bron δεν είχε δώσει επίσημη απάντηση στις κατηγορίες.
Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο, το «Greek Freak» και η προστασία των εμπορικών δικαιωμάτων
Η υπόθεση εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση προστασίας των εμπορικών δικαιωμάτων των κορυφαίων αθλητών, οι οποίοι επιδιώκουν να διατηρούν τον έλεγχο των ονομάτων, των προσωνυμίων και της εικόνας τους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Γιάννη Αντετοκούνμπο, του Έλληνα αστέρα των Μαϊάμι Χιτ, ο οποίος έχει κινηθεί επανειλημμένα δικαστικά για την προστασία του εμπορικού σήματος «Greek Freak» και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται το όνομα και η εικόνα του.
Για τον ΛεΜπρόν Τζέιμς, πρώτο σκόρερ όλων των εποχών στο NBA, με τέσσερις τίτλους πρωταθλητή, τέσσερα βραβεία πολυτιμότερου παίκτη και τρία χρυσά ολυμπιακά μετάλλια, τα δικαιώματα αυτά έχουν αποκτήσει τεράστια εμπορική σημασία. Τη νομική του εκπροσώπηση έχει αναλάβει ο Άλεξ Σπίρο, δικηγόρος που έχει χειριστεί υποθέσεις ιδιαίτερα προβεβλημένων προσωπικοτήτων, μεταξύ των οποίων ο Ίλον Μασκ, ο Τζέι-Ζι και ο Άλεκ Μπάλντουιν.
Η ταχύτατη εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης προσθέτει πλέον μια νέα παράμετρο στην προστασία της εμπορικής ταυτότητας των αθλητών.
Όπως υποστηρίζεται στην αγωγή, η τεχνολογία έχει μειώσει σημαντικά τα εμπόδια για τη δημιουργία απομιμήσεων πραγματικών προσώπων, αυξάνοντας τον κίνδυνο παράνομης εκμετάλλευσης των δικαιωμάτων
Η δικαστική διαμάχη για την Bron αναδεικνύει έτσι ένα ζήτημα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία στην παγκόσμια αθλητική βιομηχανία. Το ποιος έχει το δικαίωμα να αξιοποιεί εμπορικά τη φωνή, την εικόνα και την ταυτότητα ενός αθλητή, όταν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πλέον να δημιουργεί εξαιρετικά πειστικές ψηφιακές αναπαραστάσεις του.
Για τον ΛεΜπρόν Τζέιμς, η διεκδίκηση είναι σαφής. Ο έλεγχος της εμπορικής του ταυτότητας παραμένει στα δικά του χέρια και κάθε τρίτος που επιθυμεί να την αξιοποιήσει οφείλει να εξασφαλίζει τη σχετική άδεια.
