Με τον εξαιρετικά μεταδοτικό ιό -που κάποτε είχε περιοριστεί στα ιατρικά εγχειρίδια- να έχει εξαπλωθεί με τον υψηλότερο ρυθμό των τελευταίων 30 και πλέον ετών, οι ΗΠΑ έχασαν το καθεστώς εξάλειψης της ιλαράς, όπως δήλωσαν την Τρίτη διεθνείς αξιωματούχοι.

Το Μεξικό έχασε επίσης το καθεστώς «εξάλειψης της ιλαράς», μετά από μια επανεμφάνιση του ιού στη χώρα, η οποία περιελάμβανε μια μαζική επιδημία στην πολιτεία Τσιουάουα. Και η Βολιβία έχασε τον τίτλο.

Η δήλωση του Παναμερικανικού Οργανισμού Υγείας έχει λίγες πρακτικές επιπτώσεις και είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολική, αλλά σηματοδοτεί μια απότομη ανατροπή σε μια ασθένεια που είχε τεθεί σε μεγάλο βαθμό υπό έλεγχο χάρη σε δεκαετίες επιστημονικών προόδων, σύμφωνα με το AP. Μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως η αρχή μιας εποχής στην οποία ασθένειες του παρελθόντος μετατρέπονται σε θανατηφόρα προβλήματα για τον σύγχρονο κόσμο.

«Η εξάλειψη της ιλαράς δεν είναι ένα τρόπαιο που κερδίζεται μια φορά και τοποθετείται σε ένα ράφι», δήλωσε ο Δρ. Τζάρμπας Μπαρμπόσα, διευθυντής της PAHO. «Είναι ένα επίτευγμα που πρέπει να διαφυλάσσεται καθημερινά, καλύπτοντας τα κενά στην ανοσία και διασφαλίζοντας ότι φτάνουμε σε κάθε κοινότητα», συμπλήρωσε.

Η ιλαρά εξαπλώνεται στην Αμερική από το 2024. Οι επιδημίες στη Βόρεια Αμερική ξεκίνησαν σε κοινότητες Μεννονιτών και έκτοτε έχουν εξαπλωθεί σε περιοχές με χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού. Πέρυσι, ο Καναδάς έχασε τον τίτλο της χώρας χωρίς ιλαρά για πρώτη φορά από το 1998.

Οι διεθνείς υγειονομικές αρχές θεωρούν ότι η ιλαρά έχει εξαλειφθεί όταν ο ιός δεν εξαπλώνεται τοπικά μεταξύ των κατοίκων. Ο χαρακτηρισμός εξαρτάται από το αν έχει εξαπλωθεί αδιάκοπα μια μόνο αλυσίδα ιλαράς για τουλάχιστον 12 μήνες.

Η ανακοίνωση της Τρίτης σηματοδοτεί μια υποβάθμιση της ετοιμότητας στον τομέα της δημόσιας υγείας στις ΗΠΑ. Τα ποσοστά εμβολιασμού παρουσιάζουν πτώση για μια σειρά ασθενειών, τόσο στις ΗΠΑ όσο και παγκοσμίως. Και ως μία από τις πιο μεταδοτικές ασθένειες που είναι γνωστές στην ιατρική, η ιλαρά θεωρήθηκε πιθανό να είναι μία από τις πρώτες ασθένειες που μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό και που θα επανεμφανιστούν όταν ο εμβολιασμός παρουσιάζει πτώση. Αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανό να ακολουθήσουν και άλλες, σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς.

«Μπορεί να αποτελέσει το προειδοποιητικό σημάδι για άλλα ζητήματα», δήλωσε η Δρ. Σούζαν Κανσάγκρα, επικεφαλής ιατρική σύμβουλος της Ένωσης Κρατικών και Εδαφικών Υγειονομικών Αξιωματούχων.

Τα ποσοστά εμβολιασμού μειώνονται, τα κρούσματα αυξάνονται

Τα εμβόλια κατά της ιλαράς έχουν ανακόψει με ασφάλεια την εξάπλωση του ιού στις ΗΠΑ εδώ και 30 χρόνια. Σύμφωνα με τους ειδικούς, απαιτείται ποσοστό εμβολιασμού 95% σε επίπεδο κοινότητας για την πρόληψη επιδημιών. Ωστόσο, καθώς όλο και λιγότεροι γονείς εμβολιάζουν τα παιδιά τους και οι ομοσπονδιακοί ηγέτες σπέρνουν αμφιβολίες και σύγχυση σχετικά με τη σημασία του εμβολιασμού, ο ιός έχει βρει πρόσφυση σε κοινότητες σε ολόκληρες τις ΗΠΑ. Όλες οι πολιτείες εκτός από τρεις έχουν αναφέρει επιβεβαιωμένο κρούσμα ιλαράς φέτος.

«Αυτή η ταπεινωτική κατάσταση είναι το τραγικό, αλλά προβλέψιμο αποτέλεσμα μιας συνεχιζόμενης εκστρατείας από απατεώνες, ψευτογιατρούς και τσαρλατάνους που θέτουν τη δική τους απληστία και αυτοεκτίμηση πάνω από την υγεία και την ασφάλεια των παιδιών», δήλωσε ο γερουσιαστής Ρον Γουάιντεν, Δημοκρατικός από το Όρεγκον.

Τα τελευταία δύο χρόνια υπήρξαν τα χειρότερα με την ιλαρά στις ΗΠΑ, με περισσότερα από 7.000 κρούσματα και 11 θανάτους. Σχεδόν όλα αυτά τα άτομα είτε δεν είχαν εμβολιαστεί είτε δεν δήλωσαν αν είχαν εμβολιαστεί. Πάνω από το 10% των κρουσμάτων χρειάστηκε να νοσηλευτεί.

Η χειρότερη χρονιά από το 1991

Η ασθένεια ξεκινά συνήθως με υψηλό πυρετό, τον οποίο ακολουθεί ένα χαρακτηριστικό εξάνθημα που εμφανίζεται αρχικά στο πρόσωπο και τον λαιμό. Οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν, αλλά, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες θανάτου μεταξύ των μικρών παιδιών. Σοβαρές επιπλοκές, όπως η τύφλωση και το οίδημα του εγκεφάλου, είναι πιο συχνές στα μικρά παιδιά και στους ενήλικες άνω των 30 ετών.

Φέτος έχουν αναφερθεί στις ΗΠΑ 10 θάνατοι που συνδέονται με την ιλαρά. Οι υγειονομικές αρχές δεν έχουν δημοσιοποιήσει λεπτομερείς πληροφορίες για κάθε θάνατο, αλλά τουλάχιστον πέντε από τους νεκρούς ήταν παιδιά. Ο αριθμός των θανάτων από ιλαρά φέτος είναι υψηλότερος από ό,τι έχει παρατηρηθεί σε οποιοδήποτε προηγούμενο έτος τα τελευταία τριάντα και πλέον χρόνια. Και οι ΗΠΑ βιώνουν τη χειρότερη χρονιά όσον αφορά τα κρούσματα ιλαράς από το 1991.

Από τότε που οι ΗΠΑ εξάλειψαν την ιλαρά το 2000, οι αρχές δημόσιας υγείας κατέγραφαν συνήθως λιγότερα από 200 κρούσματα ετησίως, τα περισσότερα από τα οποία συνδέονταν με ταξίδια στο εξωτερικό. Από το 2025, όμως, η ιλαρά έχει προσβάλει χιλιάδες άτομα. Όλα ξεκίνησαν με μια μεγάλη επιδημία στα νοτιοδυτικά.

Στο Τέξας, αρρώστησαν περισσότερα από 760 άτομα και δύο παιδιά έχασαν τη ζωή τους. Στο Νέο Μεξικό, αρρώστησαν περίπου 100 άτομα και ένας ενήλικας έχασε τη ζωή του. Το καλοκαίρι του 2025, η ιλαρά εξαπλώθηκε ραγδαία σε εξαιρετικά αγροτικές παραμεθόριες πόλεις της Αριζόνα και της Γιούτα. Επίσης, μια μεγάλη επιδημία στη Νότια Καρολίνα το χειμώνα και την άνοιξη είχαν σαν αποτέλεσμα να προσβληθούν σχεδόν 1.000 άτομα.

Όσο άσχημο κι αν ήταν το 2025, η φετινή χρονιά έχει αποδειχθεί πολύ χειρότερη. Τα περισσότερα από 5.400 επιβεβαιωμένα κρούσματα μέχρι στιγμής φέτος είναι ήδη διπλάσια από τον αριθμό του 2025, κυρίως λόγω μιας επιδημίας στην Πενσυλβάνια που έχει επισκιάσει τις προηγούμενες. Και οι αριθμοί των κρουσμάτων είναι σχεδόν σίγουρα υποτιμημένοι, σύμφωνα με ειδικούς της δημόσιας υγείας.

Η αντίδραση των ΗΠΑ

Ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, ο οποίος δεν διαθέτει επίσημη ιατρική εκπαίδευση, ήταν ηγετική φωνή του κινήματος κατά των εμβολίων πριν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τον διορίσει υπεύθυνο για την εποπτεία των ομοσπονδιακών υγειονομικών υπηρεσιών.

Ο Κένεντι και άλλοι ομοσπονδιακοί ηγέτες έχουν υποστηρίξει ότι τα ποσοστά εμβολιασμού μειώνονταν εδώ και χρόνια πριν ο Τραμπ αναλάβει για δεύτερη φορά τα καθήκοντά του, ότι η ιλαρά δεν αποτελεί «αμερικανικό φαινόμενο» και ότι η αμερικανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει την ιλαρά καλύτερα από άλλες χώρες. Τον Ιανουάριο, ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος του CDC δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η απώλεια του καθεστώτος εξάλειψης της νόσου στη χώρα θα ήταν το «κόστος της δράσης» σε παγκόσμιο επίπεδο.

Είναι αλήθεια ότι και άλλες χώρες αντιμετωπίζουν προβλήματα με την ιλαρά, ενώ ορισμένες έχουν επίσης χάσει το καθεστώς εξάλειψής της. Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η εξέλιξη αυτή στις ΗΠΑ δεν ήταν αναπόφευκτη.

Η κυβέρνηση έχει λάβει ορισμένα μέτρα. Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) χορήγησαν 100 εκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη των προσπαθειών των πολιτειών και των τοπικών αρχών για την αντιμετώπιση της ιλαράς. Επίσης, ο Κένεντι και η διευθύντρια του CDC, Δρ. Έρικα Σουάρτζ, έχουν δηλώσει ότι ο εμβολιασμός αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για την πρόληψη της εξάπλωσης της ιλαράς. Ωστόσο, οι υγειονομικές αρχές σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο αναφέρουν ότι το κόστος είναι πολύ υψηλότερο από αυτό.

«Ειλικρινά, δεν ήταν πολλά χρήματα», δήλωσε η Κρίσι Τζουλιάνo, εκτελεστική διευθύντρια της «Big Cities Health Coalition», η οποία εκπροσωπεί τα μεγαλύτερα τμήματα υγείας των πόλεων των ΗΠΑ. Οι ειδικοί αναφέρουν επίσης ότι η παρούσα συγκυρία απαιτεί μια πιο δυναμική στάση από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση -και μια μεγαλύτερη προώθηση των εμβολιασμών- από ό,τι προσφέρουν η Κένεντι και η Σουάρτζ. Ορισμένοι επισήμαναν ότι ούτε η Κένεντι ούτε το CDC έχουν προγραμματίσει συνέντευξη Τύπου για αυτή την εβδομάδα, προκειμένου να αναφερθούν στο πώς σκοπεύουν να προσπαθήσουν να επανακτήσουν το καθεστώς εξάλειψης της ιλαράς.

«Όταν οι άνθρωποι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή δεν εκφράζουν δυνατά και συχνά την υποστήριξή τους στον εμβολιασμό, το πρόγραμμα αρχίζει να κλονίζεται. Και αυτό ακριβώς παρατηρούμε στις ΗΠΑ», δήλωσε ο Νόελ Μπρούερ, καθηγητής δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, ο οποίος προεδρεύει μιας επιτροπής που παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα ανάλυση των στοιχείων για την ιλαρά στις ΗΠΑ. «Η αντίδραση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ήταν εντελώς αδιάφορη», είπε. «Πόσα παιδιά πρέπει να πεθάνουν για να αρχίσουν να ανησυχούν;» διερωτήθηκε.

 

 

 

Διαβάστε ακόμη: