Με απειλές κατά των αστυνομικών και σκληρά λόγια κατά της δικαστού Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, η οποία υπέγραψε την απόφαση για το «πάγωμα» των αρμοδιοτήτων του, εμφανίστηκε το πρωί της Κυριακής έξω από την έδρα του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας ο Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι.

«Είμαι ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Κανείς δεν με έχει απομακρύνει από τη θέση μου», δήλωσε στους συγκεντρωμένους ο έκπτωτος πρόεδρος, προαναγγέλλοντας ότι θα πηγαίνει καθημερινά στο σημείο.

Η νύχτα του Σαββάτου προς την Κυριακή κύλησε ήρεμα έξω από το Συνταγματικό Δικαστήριο. Σύμφωνα με δημοσιογράφους του πολωνικού πρακτορείου PAP, οι οποίοι βρίσκονταν εκεί και παρακολουθούσαν τις εξελίξεις, δεν σημειώθηκαν επεισόδια ούτε χρειάστηκε να επέμβει η αστυνομία. Λίγο μετά τις 8:30 το πρωί της Κυριακής, ο Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι έφτασε έξω από το δικαστήριο και απαίτησε να του επιτραπεί η είσοδος στο κτίριο.

«Είμαι ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Κανείς δεν με έχει απομακρύνει από αυτή τη θέση και κανείς δεν μπορεί να με απομακρύνει. Ο διορισμός μου έγινε με απόφαση του προέδρου της Δημοκρατίας της Πολωνίας», είπε στους παρευρισκόμενους, γνωστοποιώντας παράλληλα ότι θα επιστρέφει καθημερινά έξω από το δικαστήριο.

«Παράνομη σφετερίστρια» και «εγκληματική επιχείρηση»

Ο Σβιεντσκόφσκι κάλεσε τους αστυνομικούς να του επιτρέψουν την είσοδο στο κτίριο και να «μη συμμετέχουν στις εγκληματικές ενέργειες των σφετεριστών» που βρίσκονται στο εσωτερικό του.

«Μην ακούτε την Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, η οποία δεν είναι δικαστής της τακτικής Δικαιοσύνης και δεν υπήρξε ποτέ δικαστής του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Όλες οι ενέργειες που κάνει αυτή η κυρία είναι παράνομες. Συμμετέχετε σε παράνομες ενέργειες», υποστήριξε.

Ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης χαρακτήρισε τη δικαστή Κόρβιν-Πιοτρόφσκα «παράνομη σφετερίστρια» και τις ενέργειες της αστυνομίας «εγκληματική επιχείρηση, την οποία πιθανότατα διευθύνουν πρόσωπα που δεν έχουν σχετική αρμοδιότητα». Παράλληλα, προέτρεψε τους συγκεντρωμένους να καταγράφουν τα γεγονότα, ώστε να μείνουν ως τεκμήριο για τις επόμενες γενιές και να είναι γνωστό «ποιοι συμμετείχαν σε αυτές τις ενέργειες».

Στους αστυνομικούς απηύθυνε και μια «σύντομη νομική συμβουλή», όπως τη χαρακτήρισε. «Το ότι στέκεστε αδρανείς δεν σημαίνει ότι δεν διαπράττετε αδίκημα διά παραλείψεως. Διαβάστε το άρθρο 231 του Ποινικού Κώδικα. Ποια είναι η ποινική ευθύνη για ένα αδίκημα διά παραλείψεως;», τους ρώτησε, προσθέτοντας ότι η αδράνειά τους «δεν τους απαλλάσσει από τίποτα» και ότι ο προϊστάμενός τους «σίγουρα θα αντιμετωπίσει πολύ βαρύτερη ποινική ευθύνη».

Κλιμακώνεται η κρίση γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο

Η κρίση ξέσπασε το απόγευμα της Παρασκευής, όταν έγινε γνωστό ότι αποφασίστηκε η αναστολή άσκησης των καθηκόντων του προέδρου του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι, και του αντιπροέδρου, Μπαρτομιέι Σοχάνσκι. Επικεφαλής του δικαστηρίου ορίστηκε η Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, ως η δικαστής με τη μεγαλύτερη δικαστική προϋπηρεσία.

Με αφορμή τις εξελίξεις, ο πρόεδρος της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι – που επέστρεψε εσπευσμένα στη χώρα, ακυρώνοτνας διεθνές ταξίδι – πραγματοποίησε το Σάββατο σειρά συναντήσεων με τους επικεφαλής των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Μεταξύ άλλων, του προτάθηκε μια συνολική επανεκκίνηση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενώ τέθηκε και η ιδέα σχηματισμού κυβέρνησης τεχνοκρατών.

Το βράδυ, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ απηύθυνε διάγγελμα, αποκλείοντας το ενδεχόμενο συμβιβασμού στο ζήτημα του Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενώ λίγη ώρα αργότερα δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Ανωτάτου Δικαστηρίου απόφαση του πρώτου προέδρου του, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι, για τη σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης των δικαστών του την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, στις 14:00.

Οι δικαστές καλούνται να συζητήσουν τις «απειλές για τη συνταγματική τάξη της Δημοκρατίας της Πολωνίας, ιδίως όσον αφορά τον σεβασμό της αρχής του δημοκρατικού κράτους δικαίου, την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας και την εύρυθμη λειτουργία των συνταγματικών οργάνων του κράτους» και να εκδώσουν σχετικό ψήφισμα.

Ο Καπίνσκι διευκρίνισε ότι, λόγω του «έκτακτου χαρακτήρα των περιστάσεων», δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη από τον νόμο επταήμερη προθεσμία ενημέρωσης για τη συνεδρίαση.

Η Κομισιόν στηρίζει τον Τουσκ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανέλαβε, στο μεταξύ την Κυριακή, ότι το πολωνικό Κοινοβούλιο πρέπει να έχει το δικαίωμα να διορίζει νέους δικαστές, προσφέροντας στήριξη στον πρωθυπουργό της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ, εν μέσω δικαστικής και πολιτικής κλιμάκωσης.

Η διαμάχη φέρνει αντιμέτωπη την κυβέρνηση Τουσκ με τον πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι, με επίκεντρο τις προσπάθειες ανατροπής των αλλαγών στη Δικαιοσύνη που επέβαλε η εθνικιστική κυβέρνηση του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) την περίοδο 2015-2023. Οι αλλαγές αυτές είχαν προκαλέσει καταδικαστικές αποφάσεις ευρωπαϊκών δικαστηρίων, λόγω ανησυχιών για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.

Ο Ναβρότσκι, ο οποίος εξελέγη το 2025 με τη στήριξη του PiS, έχει αρνηθεί να ορκίσει ορισμένους από τους δικαστές του Συνταγματικού Δικαστηρίου που εξέλεξε η σημερινή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Την ίδια ώρα, η συνδεόμενη με το PiS ηγεσία του δικαστηρίου τούς έχει εμποδίσει να ασκήσουν τα καθήκοντά τους.

Η Κομισιόν δήλωσε ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και, με μια προσεκτικά διατυπωμένη δήλωση στο Politico, φάνηκε να στηρίζει τη θέση του Τουσκ.

«Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Πολωνίας πρέπει να μπορεί να λειτουργεί σύμφωνα με το πολωνικό Σύνταγμα και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης», δήλωσε ο επίτροπος Δημοκρατίας, Δικαιοσύνης και Κράτους Δικαίου, Μάικλ ΜακΓκράθ.

«Αυτό αφορά κάθε Πολωνό πολίτη και εναπόκειται στις πολωνικές αρχές να το διασφαλίσουν», πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι «η Επιτροπή της Βενετίας έχει καταστήσει σαφές πως ο διορισμός των νέων δικαστών εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Σεΐμ», της κάτω Βουλής της Πολωνίας.

Το βράδυ του Σαββάτου, ο Ντόναλντ Τουσκ διαμήνυσε ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει. «Σε ορισμένα ζητήματα δεν μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός», δήλωσε σε διάγγελμά του προς τους πολίτες, παρομοιάζοντας τις εκκλήσεις για συμφιλίωση με έναν κλέφτη που απαιτεί να κρατήσει το μισό περιεχόμενο μιας τσάντας που έχει κλέψει.

«Περιμέναμε πάρα πολύ για να αποκτήσουμε τον θησαυρό μιας ανεξάρτητης, δημοκρατικής Πολωνίας, ώστε τώρα να εκφοβιστούμε και να υποχωρήσουμε», τόνισε και έστρεψε τα πυρά του και κατά του Ναβρότσκι, ο οποίος διέκοψε την πτήση του προς τη Σενεγάλη, δίνοντας εντολή να επιστρέψει το αεροσκάφος του στη Βαρσοβία. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, τις πρώτες ώρες του Σαββάτου, ο πρόεδρος μπήκε στο Συνταγματικό Δικαστήριο, παραμερίζοντας όσους βρίσκονταν στην είσοδο, και ήρθε σε αντιπαράθεση με δικαστές που αμφισβητούν την ηγεσία του.

«Σε ένα κράτος δικαίου, ένας πολιτικός δεν μπορεί να μπαίνει σε δικαστήριο και να δίνει εντολές ή να εκφοβίζει δικαστές, ακόμη κι αν είναι ο πρόεδρος της χώρας», δήλωσε ο Τουσκ.

Δεσμεύθηκε επίσης να διασφαλίσει ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο θα μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα και με ασφάλεια.
Στη δήλωσή του στο Politico, πάντως, ο ΜακΓκράθ δεν έφτασε στο σημείο να στηρίξει ρητά την απόφαση της Παρασκευής για την αναστολή άσκησης των καθηκόντων του προέδρου του δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι, και του αντιπροέδρου, Μπαρτομιέι Σοχάνσκι, η οποία πυροδότησε τον τελευταίο γύρο της αντιπαράθεσης.

Η δικαστής Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, αναλαμβάνοντας τη διοίκηση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, έθεσε τους δύο σε αναστολή καθηκόντων, καθώς επί μήνες εμπόδιζαν τους δικαστές που είχε εκλέξει η κοινοβουλευτική πλειοψηφία υπό τον Τουσκ να ασκήσουν το έργο τους.