ΔΝΤ: «Μπράβο» Γκεοργκίεβα στην Ελλάδα – Πιερρακάκης: «Η Ευρώπη αντέχει στα διαδοχικά σοκ»

Ως παράδειγμα χώρας που πέρασε από την ανάγκη χρηματοδοτικής στήριξης στην παροχή τεχνικής βοήθειας προς άλλες οικονομίες παρουσίασε την Ελλάδα η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, σε συζήτηση με τη συμμετοχή του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, στην Μπανγκόκ. Η αναγνώριση αυτή συνοδεύτηκε, ωστόσο, από μια ευρύτερη προειδοποίηση: η αντοχή της παγκόσμιας οικονομίας στις διαδοχικές κρίσεις αρχίζει να εξαντλείται, ενώ ενέργεια, πληθωρισμός και υψηλό χρέος περιορίζουν τα περιθώρια αντίδρασης.

Στη θεματική συζήτηση «Debate on the Global Economy: Forging Resilient and Dynamic Economies for the Future», στο περιθώριο της Συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι δύο παρεμβάσεις συναντήθηκαν στην ανάγκη για ισχυρότερα δημοσιονομικά αποθέματα και μεταρρυθμίσεις που στηρίζουν την ανάπτυξη.

Ο κ. Πιερρακάκης υπερασπίστηκε την ανθεκτικότητα της Ευρωζώνης, επισημαίνοντας ότι οι αγορές εξετάζουν πλέον πολύ πιο αυστηρά τη δημοσιονομική πορεία κάθε κράτους. Η κα. Γκεοργκίεβα περιέγραψε μια παγκόσμια οικονομία με αυξανόμενες αποκλίσεις, η οποία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ άλλοι κινητήρες ανάπτυξης παραμένουν ασθενέστεροι.

Το «μπράβο» του ΔΝΤ στην Ελλάδα

Η ελληνική εμπειρία βρέθηκε επανειλημμένα στο επίκεντρο της συζήτησης. Η κα. Γκεοργκίεβα συμπεριέλαβε την Ελλάδα στα παραδείγματα χωρών που αποκατέστησαν τη δημοσιονομική πειθαρχία και προχώρησαν σε διαρθρωτικές αλλαγές, έχοντας προηγουμένως περάσει από επώδυνες κρίσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πρόωρη αποπληρωμή των ελληνικών υποχρεώσεων προς το Ταμείο και στην απόφαση της χώρας να χρηματοδοτεί πλέον την ανάπτυξη θεσμικών ικανοτήτων και την τεχνική βοήθεια για άλλες οικονομίες.

«Θα έλεγα μπράβο», σημείωσε, προκαλώντας το χειροκρότημα του ακροατηρίου.

Ο κ. Πιερρακάκης περιέγραψε αυτή τη μεταβολή ως μετάβαση από μια χώρα που δεχόταν στήριξη από τον διεθνή οργανισμό σε μια οικονομία που μπορεί να στηρίζει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της, ενόψει και των ενεργειακών προκλήσεων του χειμώνα.

Δεν έλειψε και η ανταλλαγή σχολίων για τις προβλέψεις του Ταμείου. Ο υπουργός ανέφερε ότι το ΔΝΤ συνήθως διατηρεί τις επιφυλάξεις του, ενώ η ελληνική πλευρά επιδιώκει να προσφέρει την ευχάριστη έκπληξη, προσθέτοντας ότι αυτός παραμένει ο στόχος και για την επόμενη χρονιά.

Πιερρακάκης: «Είμαστε προσεκτικοί, αλλά δεν ανησυχούμε»

Απέναντι στα ερωτήματα για την Ευρώπη και ειδικά για τις πιέσεις στη Γαλλία, ο πρόεδρος του Eurogroup έδωσε έμφαση στις αλλαγές που έχουν μεσολαβήσει από την προηγούμενη κρίση χρέους.

«Είμαστε προσεκτικοί, αλλά δεν ανησυχούμε», ανέφερε, επικαλούμενος τα ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη, την καλύτερη κεφαλαιοποίηση των τραπεζών και το διαφορετικό θεσμικό και δημοσιονομικό πλαίσιο.

Αναγνώρισε, πάντως, ότι το υψηλότερο κόστος δανεισμού αυξάνει τη σημασία της δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Όπως σημείωσε, οι αγορές παρακολουθούν στενά την πορεία των κρατικών οικονομικών και το κάνουν ακόμη εντονότερα όταν οι αποδόσεις των ομολόγων βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα.

Για τη Γαλλία εξέφρασε την πεποίθηση ότι η δημοσιονομική διαδρομή που προτείνει η κυβέρνησή της θα εφαρμοστεί. Παράλληλα, διαχώρισε τις αποκλίσεις στο κόστος δανεισμού από μια γενικευμένη διαταραχή στη λειτουργία της Ευρωζώνης.

«Βλέπουμε διαφοροποίηση στις αποδόσεις των ομολόγων. Δεν βλέπουμε κατακερματισμό», υπογράμμισε.

Το συλλογικό τραύμα και η έμπνευση

Ο υπουργός συνέδεσε τις σημερινές επιδόσεις χωρών που πέρασαν από προγράμματα στήριξης με τα μαθήματα της κρίσης. Ανέφερε ότι, από τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες με συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα στις οποίες αναφέρθηκε, οι τέσσερις —Ελλάδα, Κύπρος, Ιρλανδία και Πορτογαλία— είχαν βρεθεί σε προγράμματα οικονομικής προσαρμογής.

Το συλλογικό τραύμα, όπως είπε, μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρό μάθημα. Υποστήριξε, όμως, ότι η αποκατάσταση των δημοσιονομικών θα ήταν προτιμότερο να προκύπτει από την έμπνευση που προσφέρουν επιτυχημένα παραδείγματα, προτού επιβληθεί από μια κρίση.

«Μισώ τα μαθήματα στην πολιτική. Πιστεύω στην έμπνευση», σημείωσε.

Στο ίδιο πνεύμα, η κα. Γκεοργκίεβα υπενθύμισε την προτροπή της προκατόχου της, Κριστίν Λαγκάρντ, να επισκευάζεται η στέγη όσο λάμπει ο ήλιος. Όπως παρατήρησε, οι κυβερνήσεις συχνά αναλαμβάνουν δράση όταν έχει ήδη ξεσπάσει η καταιγίδα.

Γκεοργκίεβα: Η ανθεκτικότητα εξαντλείται

Η επικεφαλής του ΔΝΤ περιέγραψε μια ολοένα δυσκολότερη εξίσωση για την παγκόσμια οικονομία. Οι αυξήσεις στην ενέργεια και στα τρόφιμα ενισχύουν τις πληθωριστικές πιέσεις, ενώ η επίμονη άνοδος των τιμών απαιτεί περιοριστική νομισματική πολιτική.

Τα υψηλότερα επιτόκια, με τη σειρά τους, αυξάνουν το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές οικονομίες, περιλαμβανομένων αναπτυγμένων χωρών, εμφανίζουν ήδη υψηλό χρέος και μεγάλα ελλείμματα.

«Η παγκόσμια οικονομία υπήρξε ανθεκτική σε πολλαπλά σοκ, αλλά αυτή η ανθεκτικότητα εξαντλείται τώρα», προειδοποίησε.

Η απάντηση, κατά την ίδια, είναι η ανασυγκρότηση των αποθεμάτων ασφαλείας, η μείωση του χρέους και η ενίσχυση της δυνατότητας των κρατών να ανταποκρίνονται στην επόμενη κρίση.

Μια οικονομία που στηρίζεται «στο ένα πόδι»

Ξεχωριστή θέση στην παρέμβασή της είχε η εξάρτηση της ανάπτυξης από την τεχνητή νοημοσύνη. Η κα. Γκεοργκίεβα παρομοίασε την παγκόσμια οικονομία με έναν οργανισμό που στηρίζεται «στο ένα πόδι», καθώς η υπόλοιπη οικονομική δραστηριότητα δεν εμφανίζει την ίδια ισχύ.

Προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη απογοήτευση από τις βραχυπρόθεσμες αποδόσεις της τεχνολογίας μπορεί να οδηγήσει σε υποχώρηση του επενδυτικού ενθουσιασμού και να δημιουργήσει πιέσεις. Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα των κινδύνων από εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης που θα μπορούσαν να διαφύγουν του ανθρώπινου ελέγχου και να επηρεάσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Ο κ. Πιερρακάκης προσέγγισε την ίδια εξέλιξη από την πλευρά της χρηματοδότησης: η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον και μακροοικονομική δύναμη, καθώς τα κράτη ανταγωνίζονται τις τεχνολογικές επιχειρήσεις για την προσέλκυση κεφαλαίων.

Ο «στρατηγικός φόρος» της Ευρώπης

Για τον πρόεδρο του Eurogroup, η δημοσιονομική σταθερότητα πρέπει να συνοδεύεται από ταυτόχρονη προώθηση εθνικών και ευρωπαϊκών μεταρρυθμίσεων.

Χαρακτήρισε τον ευρωπαϊκό κατακερματισμό «στρατηγικό φόρο», αναφερόμενος στα εμπόδια που περιορίζουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Ως βασικές προτεραιότητες ανέδειξε την Ένωση Κεφαλαιαγορών και την Τραπεζική Ένωση, στο πλαίσιο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Επανέφερε, επίσης, την ανάγκη για μεγαλύτερες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τράπεζες, αποτελεσματικότερη εποπτεία και περισσότερη διασυνοριακή ρευστότητα. Κεντρικό ζητούμενο, όπως τόνισε, είναι η ενίσχυση της παραγωγικότητας.

Περιέγραψε τις αλλαγές που καθυστερούν επί χρόνια ως πηγή ενός «μερίσματος του αυτονόητου»: παρεμβάσεις που μπορούν να αποδώσουν αναπτυξιακά οφέλη όταν τελικά υλοποιηθούν.

«Έχουμε τη διάγνωση», σημείωσε, παραπέμποντας στις εκθέσεις Ντράγκι και Λέτα. Πρόσθεσε ότι υπάρχει πλέον πολιτική βούληση, η οποία θα κριθεί από την ταχύτητα παραγωγής αποτελεσμάτων.

Οι ανισορροπίες που βαραίνουν την ανάπτυξη

Η κα. Γκεοργκίεβα επέμεινε και στις διεθνείς αποκλίσεις. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οικονομίες που ωφελούνται από την αλυσίδα αξίας της τεχνητής νοημοσύνης και από την άλλη χώρες που πλήττονται από τον πόλεμο, εισάγουν καύσιμα και δεν συμμετέχουν στην τεχνολογική άνοδο.

Στις ευρύτερες ανισορροπίες ενέταξε την ανεπαρκή εγχώρια κατανάλωση στην Κίνα, τη χαμηλή αποταμίευση και τα υψηλά ελλείμματα στις ΗΠΑ, καθώς και την υστέρηση επενδύσεων και παραγωγικότητας σε ευρωπαϊκές οικονομίες.

Υποστήριξε, πάντως, ότι είναι πιο αισιόδοξη σε σχέση με έναν χρόνο πριν για τη δυνατότητα αντιμετώπισης αυτών των προβλημάτων, καθώς διαπιστώνει μεγαλύτερη αναγνώριση της ανάγκης δράσης.

Για την τεχνητή νοημοσύνη, το τελικό της μήνυμα ήταν ότι η προσαρμογή αφορά όλες τις χώρες: ακόμη και οι φτωχότερες μπορούν να αξιοποιήσουν εφαρμογές στη γεωργία, στην υγεία και στην εκπαίδευση. Η ταχύτητα της αλλαγής, προειδοποίησε, αφήνει ολοένα μικρότερα περιθώρια καθυστέρησης.