Στην τελική ευθεία μπαίνει η εκκαθάριση περίπου για 35.000 συντάξεις, οι οποίες παραμένουν σε εκκρεμότητα ως προς τον επανυπολογισμό τους, με τον e-ΕΦΚΑ να επικεντρώνεται πλέον στις πιο σύνθετες περιπτώσεις ασφαλισμένων. Πρόκειται κυρίως για φακέλους που δεν μπόρεσαν να διεκπεραιωθούν μέσω των μαζικών αυτοματοποιημένων διαδικασιών, επειδή υπάρχουν ελλιπή στοιχεία, αναντιστοιχίες στον χρόνο ασφάλισης ή δεδομένα από τα πρώην ασφαλιστικά Ταμεία που απαιτούν πρόσθετη διασταύρωση.
Για ένα μέρος των συνταξιούχων ο έλεγχος μπορεί να κρύβει αύξηση της μηνιαίας σύνταξης αλλά και αναδρομικά, τα οποία κατά μέσο όρο υπολογίζονται κοντά στις 3.000 ευρώ στις περιπτώσεις όπου προκύπτει θετική διαφορά. Αυτό δεν σημαίνει ότι το σύνολο των 35.000 συνταξιούχων θα λάβει επιπλέον χρήματα.
Κάθε φάκελος εξετάζεται ξεχωριστά και το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τα χρόνια ασφάλισης, τις συντάξιμες αποδοχές, τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί στον ασφαλιστικό βίο και το ποσό της σύνταξης που προκύπτει μετά τον επανυπολογισμό.
Οι υποθέσεις που βρίσκονται σήμερα υπό εξέταση είναι κατά κανόνα και οι δυσκολότερες. Σε έναν ασφαλιστικό φάκελο μπορεί να υπάρχουν περίοδοι ασφάλισης που δεν έχουν αποτυπωθεί σωστά, παλαιά στοιχεία που δεν ψηφιοποιήθηκαν πλήρως, διαφορετικοί χρόνοι ασφάλισης σε περισσότερους φορείς ή ειδικά χαρακτηριστικά που προέρχονται από το καθεστώς του πρώην Ταμείου.
Ποιοι βρίσκονται στο επίκεντρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπτώσεις ασφαλισμένων με πάνω από 30 χρόνια ασφάλισης, καθώς για αυτούς άλλαξαν οι συντελεστές αναπλήρωσης με τον νόμο 4670/2020. Οι βελτιωμένοι συντελεστές εφαρμόζονται από την 1η Οκτωβρίου 2019 και οδήγησαν σε υψηλότερο υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης για όσους είχαν μεγάλο ασφαλιστικό χρόνο.
Για τις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις έπρεπε να ακολουθήσει επανυπολογισμός. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε για τη μεγάλη πλειονότητα, ωστόσο παρέμεινε ένας «σκληρός πυρήνας» περιπτώσεων που δεν μπορούσε να αντιμετωπιστεί αυτοματοποιημένα. Ακριβώς σε αυτό το υπόλοιπο επικεντρώνεται τώρα η διαδικασία εκκαθάρισης.
Πού βρίσκονται οι περισσότερες εκκρεμότητες
Το μεγαλύτερο κομμάτι των περίπου 35.000 φακέλων προέρχεται από τον πρώην ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ, με περίπου 12.000 συντάξεις να χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο.
Ακολουθεί το πρώην ΙΚΑ, με περισσότερες από 11.000 περιπτώσεις, ενώ περίπου 9.000 φάκελοι αφορούν συνταξιούχους του Δημοσίου.
Στο πρώην ΕΤΑΑ-ΤΣΑΥ οι εκκρεμείς περιπτώσεις υπολογίζονται περίπου στις 1.500, ενώ στο ΤΑΠΟΤΕ απομένουν περίπου 700.
Η εικόνα δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της εκκαθάρισης αφορά ελεύθερους επαγγελματίες, μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα και συνταξιούχους του Δημοσίου, με διαφορετικές ιδιαιτερότητες ανά πρώην ασφαλιστικό φορέα.
Πώς προκύπτει η αύξηση στη σύνταξη
Το κρίσιμο για τον συνταξιούχο είναι το ποσό που θα προκύψει μετά τον οριστικό επανυπολογισμό.
Εάν διαπιστωθεί ότι με τους νέους συντελεστές αναπλήρωσης δικαιούται υψηλότερη σύνταξη, η διαφορά δεν επηρεάζει μόνο το ποσό που έπρεπε να καταβάλλεται αρχικά.
Στο μεταξύ έχουν δοθεί οι ετήσιες αυξήσεις στις συντάξεις από το 2023 και μετά. Επομένως, εφόσον αποδειχθεί ότι η σύνταξη έπρεπε εξαρχής να έχει διαμορφωθεί σε υψηλότερο επίπεδο, πρέπει να επανεξεταστούν και οι αυξήσεις που ακολούθησαν.
Με απλά λόγια, εάν ένας συνταξιούχος λάμβανε χαμηλότερο ποσό λόγω μη ολοκληρωμένου επανυπολογισμού, η διόρθωση αλλάζει τη βάση πάνω στην οποία υπολογίζονται και οι μεταγενέστερες αυξήσεις.Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι διπλό: υψηλότερη σύνταξη κάθε μήνα στο εξής και αναδρομική καταβολή των διαφορών που συσσωρεύτηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Αναδρομικά κοντά στις 3.000 ευρώ κατά μέσο όρο
Στις υποθέσεις όπου ο έλεγχος καταλήγει σε θετική διαφορά, τα αναδρομικά υπολογίζονται κατά μέσο όρο κοντά στις 3.000 ευρώ.
Δεν πρόκειται, πάντως, για σταθερό ποσό. Το ύψος των επιστροφών στις συντάξεις διαφοροποιείται σημαντικά ανά ασφαλισμένο, ανάλογα με τον χρόνο ασφάλισης, το ύψος της σύνταξης, την προσωπική διαφορά και το χρονικό διάστημα για το οποίο προκύπτουν οφειλόμενες διαφορές. Για τον ίδιο λόγο δεν μπορούν να θεωρηθούν οι 35.000 εκκρεμείς υποθέσεις ως ισάριθμες περιπτώσεις πληρωμής αναδρομικών.
