Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που έβγαλε τη Βρετανία από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Brexit επιστρέφει στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης στο Λονδίνο. Αυτή τη φορά, όμως, το ερώτημα δεν είναι πώς θα απομακρυνθεί η χώρα από τις Βρυξέλλες, αλλά πόσο κοντά μπορεί – και θέλει – να επιστρέψει.

Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ έχει ανοίξει επίσημα τη συζήτηση για μια συνολική επανεξέταση της σχέσης Βρετανίας–ΕΕ, λέγοντας ότι το Brexit προκάλεσε «περισσότερο κακό παρά καλό» στην οικονομία και στη γενικότερη σταθερότητα της χώρας.

Από τις «κόκκινες γραμμές» στις ανοιχτές επιλογές

Μέχρι πρόσφατα, το Λονδίνο απέκλειε την επιστροφή στην ενιαία αγορά, στην τελωνειακή ένωση ή – ακόμη περισσότερο – την πλήρη επανένταξη στην ΕΕ. Ο Μπέρναμ, όμως, εμφανίζεται πλέον διατεθειμένος να εξετάσει ένα πολύ μεγαλύτερο εύρος επιλογών.

Στο τραπέζι βρίσκονται μοντέλα στενότερης συνεργασίας, όπως η συμμετοχή στην ενιαία αγορά, μία νέα τελωνειακή συμφωνία, ένα «ελβετικού τύπου» καθεστώς ή ακόμη και μια μορφή συνδεδεμένης συμμετοχής. Η πλήρης επιστροφή στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αποτελεί άμεσο σχέδιο, αλλά για πρώτη φορά δεν αποκλείεται από τη συζήτηση.

Η κοινή γνώμη έχει μετακινηθεί

Η συζήτηση δεν γίνεται σε πολιτικό κενό. Νεότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν σημαντική μετατόπιση της βρετανικής κοινής γνώμης σε σχέση με το 2016.

Σε πρόσφατη μέτρηση, το 49% δήλωσε ότι θα υποστήριζε επιστροφή της Βρετανίας στην ΕΕ, έναντι 28,5% που τάχθηκε κατά, ενώ το 54,9% θεωρεί ότι το Brexit απέτυχε. Άλλες έρευνες καταγράφουν ακόμη υψηλότερα ποσοστά υπέρ στενότερων σχέσεων με τις Βρυξέλλες.

Τα οικονομικά είναι το μεγάλο αγκάθι

Πίσω από την πολιτική συζήτηση βρίσκεται και η οικονομία. Το Λονδίνο βρίσκεται αντιμέτωπο με εμπορικά εμπόδια, δυσκολίες στη βιομηχανική συνεργασία με την Ευρώπη και περιορισμένη πρόσβαση σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για άμυνα και παραγωγή.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε πιο στενή σύνδεση εμπορίου, βιομηχανικής πολιτικής και κρατικών ενισχύσεων, γεγονός που αυξάνει την πίεση στη Βρετανία να ευθυγραμμιστεί περισσότερο με τους ευρωπαϊκούς κανόνες εάν θέλει ευκολότερη πρόσβαση στην αγορά της.

Η μεγάλη επιστροφή δεν είναι υπόθεση του αύριο

Παρά την αλλαγή κλίματος, μια πλήρης επιστροφή στην ΕΕ θα ήταν εξαιρετικά σύνθετη διαδικασία. Θα απαιτούσε νέα πολιτική εντολή, πιθανότατα νέο δημοψήφισμα και πολυετείς διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες.

Το πιο άμεσο σενάριο αφορά συνεπώς μια σταδιακή προσέγγιση: περισσότερη συνεργασία στο εμπόριο, στην άμυνα, στην κινητικότητα των νέων και στις ρυθμιστικές πολιτικές.

Δέκα χρόνια μετά, πάντως, το πολιτικό ταμπού έχει σπάσει. Το Brexit δεν θεωρείται πλέον αμετάκλητο τέλος της συζήτησης, αλλά αφετηρία μιας νέας κουβέντας για το πόσο κοντά μπορεί να επιστρέψει η Βρετανία στην Ευρώπη.

Διαβάστε ακόμη: