Μια καθημερινότητα γεμάτη χάπια έχει γίνει σχεδόν κανόνας για μεγάλο μέρος των ηλικιωμένων, όμως πίσω από τη συστηματική λήψη πολλών φαρμάκων κρύβεται ένας κίνδυνος που συχνά υποτιμάται: η πολυφαρμακία.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι έως και τρεις στις δέκα επείγουσες εισαγωγές ηλικιωμένων σε νοσοκομεία μπορεί να συνδέονται με τη φαρμακευτική αγωγή, είτε λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών είτε εξαιτίας αλληλεπιδράσεων μεταξύ διαφορετικών σκευασμάτων.
Τι σημαίνει πολυφαρμακία
Ο όρος χρησιμοποιείται συνήθως όταν ένας άνθρωπος λαμβάνει ταυτόχρονα πέντε ή περισσότερα φάρμακα, κάτι ιδιαίτερα συχνό στις μεγαλύτερες ηλικίες, όπου μπορεί να συνυπάρχουν καρδιολογικά, μεταβολικά, νευρολογικά ή άλλα χρόνια νοσήματα.
Στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, η πολυφαρμακία αφορά κατά μέσο όρο περίπου 36,2% των ανθρώπων άνω των 65 ετών.
Το πρόβλημα δεν είναι απλώς ο αριθμός των φαρμάκων. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν οι θεραπείες έχουν συνταγογραφηθεί σε διαφορετικές χρονικές περιόδους ή από διαφορετικούς γιατρούς χωρίς τακτική συνολική επανεκτίμηση.
Παρενέργειες, αλληλεπιδράσεις και πτώσεις
Οι συνέπειες μπορεί να κυμαίνονται από ζάλη, υπνηλία και σύγχυση μέχρι πτώσεις, υπόταση, αιμορραγίες ή επιβάρυνση της νεφρικής λειτουργίας, ανάλογα πάντοτε με τα φάρμακα και την κατάσταση του ασθενούς.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι η ίδια θεραπεία που ήταν αναγκαία σε μια προηγούμενη περίοδο της ζωής ενός ασθενούς δεν είναι δεδομένο ότι εξακολουθεί να είναι εξίσου απαραίτητη χρόνια αργότερα.
Το «κλειδί» είναι η τακτική επανεξέταση
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η λύση δεν είναι η αυθαίρετη διακοπή φαρμάκων από τον ίδιο τον ασθενή. Αντίθετα, απαιτείται τακτική επανεξέταση ολόκληρης της αγωγής από γιατρό, ώστε να διαπιστώνεται εάν όλα τα σκευάσματα παραμένουν αναγκαία, εάν υπάρχουν επικαλύψεις και εάν οι δοσολογίες εξακολουθούν να είναι κατάλληλες.
Η πολυφαρμακία αποτελεί ένα ολοένα σημαντικότερο ζήτημα όσο αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής και ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν επί χρόνια με πολλαπλά χρόνια νοσήματα. Και ακριβώς γι’ αυτό, η σωστή φαρμακευτική αγωγή δεν κρίνεται μόνο από το τι προστίθεται σε αυτήν, αλλά και από το τι ενδεχομένως πρέπει, πάντα με ιατρική καθοδήγηση, να επανεξεταστεί.
