Μια εκκρεμότητα που κρατά περισσότερο από έναν αιώνα κλείνει σήμερα στη Θεσσαλονίκη, με την Ελλάδα και τη Βουλγαρία να προχωρούν στην αμοιβαία παράδοση ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεγάλης συμβολικής σημασίας.
Στις 10:30, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, υπογράφονται τα σχετικά πρωτόκολλα παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Βούλγαρου προέδρου Ρούμεν Ράντεφ, ολοκληρώνοντας τη διαδικασία που προηγήθηκε με το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών.
Επιστρέφουν 48 κειμήλια που είχαν αφαιρεθεί το 1917
Στο επίκεντρο της συμφωνίας βρίσκονται 48 ιερά και ιστορικά κειμήλια, τα οποία είχαν αφαιρεθεί το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και έκτοτε φυλάσσονταν ή εκτίθεντο στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας στη Σόφια.
Τα αντικείμενα προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Θα παραμείνουν προς έκθεση στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου 2026 και στη συνέχεια θα επιστραφούν οριστικά στους χώρους από τους οποίους είχαν αφαιρεθεί.
Στη Βουλγαρία τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ
Από την πλευρά της, η Ελλάδα παραδίδει στη Βουλγαρία τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως εκείνα του Τσάρου Σαμουήλ, ο οποίος βασίλεψε από το 997 έως το 1014.
Μαζί θα παραδοθεί και το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό που είχε βρεθεί στις τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες. Τα ευρήματα είχαν έρθει στο φως το 1965 από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και τα τελευταία χρόνια φυλάσσονταν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.
Η συμφωνία δεν σταματά εδώ
Η σημερινή τελετή αποτελεί το αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων μεταξύ Αθήνας και Σόφιας, όμως η διαδικασία δεν θεωρείται ολοκληρωμένη.
Οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει να συνεχίσουν τις συζητήσεις για την ταυτοποίηση και πιθανή ένταξη σε επόμενη συμφωνία και άλλων ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος, τα οποία δεν περιλήφθηκαν στην παρούσα ανταλλαγή.