Στην τελική ευθεία βρίσκεται η ρύθμιση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, καθώς σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου 2026, εκπνέει η προθεσμία για την ένταξη των δανειοληπτών στο ειδικό πλαίσιο και τη μετατροπή των οφειλών τους σε ευρώ.
Το ενδιαφέρον εμφανίζεται αυξημένο τις τελευταίες ημέρες, με τις τράπεζες να εκτιμούν ότι τελικά μπορεί να ενταχθεί στη ρύθμιση περίπου το 70% έως 75% των επιλέξιμων δανείων.
Για τους δανειολήπτες, η σημερινή ημέρα είναι κρίσιμη, καθώς από την 1η Οκτωβρίου όσοι δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία δεν θα μπορούν να αξιοποιήσουν τους ίδιους όρους.
Τι προβλέπει η ρύθμιση
Για τα εξυπηρετούμενα δάνεια ή εκείνα που έχουν ρυθμιστεί και εξυπηρετούνται, προβλέπεται οριστική μετατροπή από ελβετικά φράγκα σε ευρώ.
Η μετατροπή γίνεται με βελτιωμένη ισοτιμία, η οποία μπορεί να φτάσει στο 15%, 20%, 30% ή ακόμη και 50%, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία εντάσσεται ο δανειολήπτης.
Για τις τρεις πρώτες κατηγορίες εφαρμόζονται συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ενώ υπάρχει και τέταρτη κατηγορία για όσους δεν εντάσσονται στις προηγούμενες.
Σταθερό επιτόκιο έως το τέλος του δανείου
Ένα από τα βασικά στοιχεία της ρύθμισης είναι η μετάβαση σε σταθερό επιτόκιο.
Το επιτόκιο διαμορφώνεται από 2,30% έως 2,90% για την υπόλοιπη διάρκεια του δανείου.
Παράλληλα, δίνεται δυνατότητα επιμήκυνσης της αποπληρωμής έως και κατά πέντε χρόνια, ώστε να περιοριστεί η μηνιαία επιβάρυνση.
Για έναν δανειολήπτη που βρέθηκε επί χρόνια εκτεθειμένος στις διακυμάνσεις της ισοτιμίας ευρώ – ελβετικού φράγκου, η μετατροπή σε ευρώ εξαλείφει πλέον τον συγκεκριμένο συναλλαγματικό κίνδυνο.
Γιατί το ελβετικό φράγκο έγινε «παγίδα» για χιλιάδες δανειολήπτες
Πριν από την οικονομική κρίση είχαν χορηγηθεί στην Ελλάδα δάνεια σε ελβετικό φράγκο συνολικού ύψους περίπου 14 δισ. ευρώ.
Η επιλογή τότε φαινόταν ελκυστική λόγω των χαμηλότερων επιτοκίων.
Η μεγάλη ανατίμηση του ελβετικού νομίσματος τα επόμενα χρόνια, όμως, άλλαξε δραματικά την εικόνα.
Παρότι οι δανειολήπτες κατέβαλαν επί χρόνια τις δόσεις τους, η ισοτιμία μπορούσε να διατηρεί την οφειλή σε ευρώ σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Σήμερα, το συνολικό υπόλοιπο των συγκεκριμένων δανείων υπολογίζεται περίπου στα 4 δισ. ευρώ.
Τι σημαίνει η ισοτιμία για ένα δάνειο 100.000 CHF
Η επίδραση του ελβετικού φράγκου γίνεται περισσότερο κατανοητή με ένα απλό παράδειγμα.
Μία οφειλή 100.000 ελβετικών φράγκων αντιστοιχούσε το 2021 περίπου σε 92.100 ευρώ.
Σήμερα τα ίδια 100.000 CHF αντιστοιχούν περίπου σε 105.800 ευρώ.
Η διαφορά ξεπερνά έτσι τις 13.000 ευρώ, χωρίς στον συγκεκριμένο υπολογισμό να λαμβάνονται υπόψη τόκοι, αποπληρωμές ή άλλες μεταβολές στο κεφάλαιο.
Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο η ισοτιμία αποτέλεσε για χρόνια το κεντρικό πρόβλημα των συγκεκριμένων δανείων.
Τι γίνεται με τα «κόκκινα» δάνεια
Για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε ελβετικό φράγκο δεν εφαρμόζεται η ίδια διαδικασία.
Η αντιμετώπισή τους γίνεται μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, όπου μπορεί να πραγματοποιηθεί μετατροπή της οφειλής και να συμφωνηθεί νέα ρύθμιση.
Σημαντικό μέρος των δανείων σε CHF δεν βρίσκεται πλέον στις τράπεζες, αλλά έχει περάσει σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Τι πρέπει να κάνουν σήμερα οι δανειολήπτες
Όσοι μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση και δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία βρίσκονται πλέον στο τελευταίο χρονικό περιθώριο.
Η 30ή Σεπτεμβρίου αποτελεί την καταληκτική ημερομηνία.
Από την 1η Οκτωβρίου, με βάση το ισχύον πλαίσιο, η συγκεκριμένη δυνατότητα μετατροπής με τους ευνοϊκούς όρους παύει να είναι διαθέσιμη.
Το ενδιαφέρον των τελευταίων ημερών είναι έντονο και οι τραπεζικές εκτιμήσεις ανεβάζουν πλέον το ποσοστό συμμετοχής έως και στο 75%.
Μετά το ελβετικό φράγκο έρχονται τα step-up δάνεια
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας για το ελβετικό φράγκο, το επόμενο μεγάλο μέτωπο για τις τράπεζες είναι τα λεγόμενα step-up δάνεια.
Πρόκειται για δάνεια στα οποία η μηνιαία δόση ξεκινά χαμηλότερα και αυξάνεται σταδιακά.
Το συνολικό χαρτοφυλάκιό τους εκτιμάται στα 4,5 έως 5 δισ. ευρώ.
Μέχρι σήμερα έχουν μετατραπεί σε κανονικά τοκοχρεολυτικά δάνεια συμβάσεις άνω των 2,2 δισ. ευρώ, περίπου δηλαδή το μισό χαρτοφυλάκιο.
Γιατί μπορεί να αυξηθεί η δόση στα step-up
Οι τράπεζες επιδιώκουν τα step-up να μετατραπούν σε κανονικά τοκοχρεολυτικά δάνεια με σταθερό επιτόκιο κοντά στο 3%.
Η διαφορά είναι ότι πλέον κάθε μηνιαία καταβολή θα αποπληρώνει όχι μόνο τόκους, αλλά και μέρος του αρχικού κεφαλαίου.
Αυτό όμως μπορεί να οδηγήσει σε αισθητά υψηλότερη μηνιαία δόση.
Για τον δανειολήπτη το δίλημμα είναι σαφές: μεγαλύτερη επιβάρυνση κάθε μήνα, αλλά ταυτόχρονα σταθερότερο πλαίσιο αποπληρωμής και σταδιακή πραγματική μείωση του κεφαλαίου.
Ο στόχος των τραπεζών έως το τέλος του 2026
Οι τράπεζες θέλουν το ποσοστό μετατροπής των step-up δανείων να φτάσει τουλάχιστον στο 70% μέχρι το τέλος του 2026.
Για όσα δάνεια παραμείνουν εκτός, θα πρέπει να αναζητηθούν διαφορετικές λύσεις διαχείρισης.
Μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται είναι ακόμη και η τιτλοποίηση ή μεταβίβαση χαρτοφυλακίων.
Έτσι, ενώ σήμερα πέφτει ουσιαστικά η αυλαία για την ειδική ρύθμιση του ελβετικού φράγκου, για τράπεζες και δανειολήπτες ανοίγει ήδη το επόμενο κεφάλαιο, με επίκεντρο τα step-up δάνεια και το ύψος των νέων δόσεων.
