Συνεχή πτωτική πορεία ακολουθούν τα τελευταία χρόνια οι γεννήσεις στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας ακόμη περισσότερο τη δημογραφική πρόκληση και την ανάγκη εφαρμογής πολιτικών που στηρίζουν ουσιαστικά τις οικογένειες και διευκολύνουν την απόφαση για την απόκτηση παιδιών.
Η εικόνα αποτυπώνεται καθαρά στα διαθέσιμα στοιχεία. Οι γεννήσεις υποχώρησαν από 86.390 το 2021 στις 77.106 το 2022 και στις 72.244 το 2023. Η πτώση συνεχίστηκε στις 69.675 το 2024, ενώ το 2025 περιορίστηκαν περαιτέρω στις 66.532.
Από το 2019 και έπειτα έχει τεθεί σε εφαρμογή ένα ευρύ πλέγμα οικονομικών, φορολογικών και εργασιακών παρεμβάσεων με στόχο την υποστήριξη των οικογενειών. Σε αυτές περιλαμβάνονται το επίδομα γέννησης, η προσαύξηση των αποδοχών των δημοσίων υπαλλήλων κατά 70 ευρώ για κάθε παιδί, το πρόγραμμα «Νταντάδες της Γειτονιάς», καθώς και η ενίσχυση των vouchers για βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς.
Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται η διεύρυνση των προγραμμάτων κοινωνικού τουρισμού, η άδεια μητρότητας διάρκειας εννέα μηνών και η άδεια πατρότητας 14 ημερών, με στόχο να ενισχυθεί η δυνατότητα των γονέων να συνδυάζουν την οικογενειακή με την επαγγελματική ζωή.
Το πλαίσιο συμπληρώνεται από την τετράμηνη γονική άδεια και τις ευέλικτες μορφές απασχόλησης για εργαζόμενους γονείς, καθώς και από φορολογικές ελαφρύνσεις που διαφοροποιούνται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών. Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση του αφορολόγητου κατά 1.000 ευρώ για κάθε παιδί, μαζί με στεγαστικές και άλλες παρεμβάσεις που απευθύνονται κυρίως σε τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες.
Τι αλλάζει για τις οικογένειες
Το νέο πακέτο παρεμβάσεων που ανακοινώθηκε τον προηγούμενο μήνα στη ΔΕΘ διευρύνει το υφιστάμενο πλαίσιο στήριξης, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στη φορολογία, στην ενίσχυση των οικογενειών με περισσότερα παιδιά, στη δημιουργία αποταμιευτικού κεφαλαίου για τη νέα γενιά και στη διευκόλυνση της πρόσβασης στη στέγη.
Μηδενικός φόρος για τρίτεκνους έως 20.000 ευρώ
Από το 2027 προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ στις τρίτεκνες οικογένειες. Ταυτόχρονα, προβλέπεται αύξηση του αφορολόγητου ορίου για τα νοικοκυριά που έχουν τρία παιδιά.
Η νέα φορολογική ρύθμιση θα εφαρμοστεί στα εισοδήματα που αποκτώνται από την 1η Ιανουαρίου 2027 και εκτιμάται ότι θα περιορίσει αισθητά τη φορολογική επιβάρυνση για σημαντικό αριθμό τρίτεκνων οικογενειών.
Μεγαλύτερο επίδομα γέννησης από το τέταρτο παιδί
Για παιδιά που γεννιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2026 προβλέπεται ενισχυμένο επίδομα γέννησης για τις οικογένειες που αποκτούν τέταρτο παιδί και για κάθε επόμενο.
Ειδικότερα, το επίδομα ανέρχεται σε 4.500 ευρώ για το τέταρτο παιδί, σε 5.500 ευρώ για το πέμπτο, σε 6.500 ευρώ για το έκτο και σε 7.500 ευρώ για το έβδομο. Για κάθε επιπλέον παιδί το ποσό αυξάνεται κατά ακόμη 1.000 ευρώ. Για τα τρία πρώτα παιδιά διατηρούνται τα υφιστάμενα ποσά, δηλαδή 2.400 ευρώ για το πρώτο παιδί, 2.700 ευρώ για το δεύτερο και 3.000 ευρώ για το τρίτο.
«Κουμπαράς» για τη νέα γενιά
Στις νέες παρεμβάσεις περιλαμβάνεται επίσης η δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για τα παιδιά. Οι γονείς θα έχουν τη δυνατότητα να ανοίγουν τον συγκεκριμένο λογαριασμό μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού.
Η κρατική συμμετοχή θα είναι αντίστοιχη με το ποσό που καταβάλλει ο γονέας, με ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ετησίως. Τα χρήματα που θα συγκεντρώνονται θα παραμένουν στον λογαριασμό έως ότου το παιδί συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του.
Νέα στεγαστικά κίνητρα για οικογένειες με παιδιά
Στον τομέα της στέγασης σχεδιάζονται πρόσθετα κίνητρα για την αξιοποίηση κατοικιών που παραμένουν κλειστές και την επανένταξή τους στην αγορά μέσω μακροχρόνιων μισθώσεων. Παράλληλα, στο νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» προβλέπονται ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για οικογένειες με περισσότερα παιδιά.
Το πρόγραμμα αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσα στο 2027 και θα περιλαμβάνει διευρυμένα ηλικιακά, εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, με βασικό στόχο να διευκολύνει περισσότερα νοικοκυριά και οικογένειες με παιδιά στην απόκτηση πρώτης κατοικίας.
