Η τεχνητή νοημοσύνη δεν φαίνεται, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, να οδηγεί σε μία γενικευμένη εξαφάνιση θέσεων εργασίας. Αλλάζει όμως σημαντικά το ποιον προσλαμβάνουν οι επιχειρήσεις, με τους πιο έμπειρους εργαζομένους να εμφανίζονται κερδισμένοι και τους νεότερους να δέχονται αυξανόμενη πίεση.
Νέα μεγάλη έρευνα σε 41 χώρες δείχνει ότι οι εταιρείες που υιοθέτησαν εργαλεία AI αύξησαν κατά 6,7% τον αριθμό των εργαζομένων σε senior θέσεις μέσα σε διάστημα πέντε ετών. Την ίδια περίοδο, η απασχόληση σε junior θέσεις μειώθηκε κατά 3%.
Παράλληλα, το μερίδιο των εργαζομένων σε θέσεις εισαγωγικού επιπέδου υποχώρησε κατά 1,9 ποσοστιαίες μονάδες, παρότι συνολικά οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη πραγματοποίησαν περισσότερες προσλήψεις.
1,25 δισ. αγγελίες στο μικροσκόπιο
Το εύρος της έρευνας είναι εντυπωσιακό. Οι ερευνητές εξέτασαν περίπου 1,25 δισεκατομμύρια αγγελίες εργασίας και 154 εκατομμύρια αρχεία απασχόλησης, καλύπτοντας την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2021 έως τον Μάρτιο του 2026.
Η ίδια τάση εμφανίζεται σε διαφορετικές οικονομίες, από τη Βραζιλία και τη Σαουδική Αραβία μέχρι το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ η πίεση στους νεότερους εργαζομένους είναι εντονότερη στις πλουσιότερες και περισσότερο ψηφιοποιημένες χώρες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι κλάδοι που θεωρούνται περισσότερο εκτεθειμένοι στην AI. Στις ειδικότητες πληροφορικής, υπολογιστών και μαθηματικών, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες στις επιχειρήσεις που υιοθέτησαν την τεχνολογία. Ωστόσο, και εκεί η ζήτηση μετατοπίζεται προς εργαζομένους με μεγαλύτερη εμπειρία.
Το μεγάλο πρόβλημα για τους νέους εργαζομένους
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική για όσους βρίσκονται στην αρχή της επαγγελματικής τους πορείας.
Προηγούμενη έρευνα του Stanford Digital Economy Lab είχε διαπιστώσει ότι η απασχόληση εργαζομένων ηλικίας 22 έως 25 ετών σε επαγγέλματα με υψηλή έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται κατά 19% χαμηλότερα από το επίπεδο στο οποίο θα βρισκόταν εάν είχε ακολουθήσει την πορεία επαγγελμάτων με μικρότερη έκθεση στην AI.
Τα δεδομένα δείχνουν επομένως ότι η μεγάλη αλλαγή μπορεί να μην είναι απλώς «άνθρωπος εναντίον μηχανής». Η AI αναδιαμορφώνει την πυραμίδα της απασχόλησης, αυτοματοποιώντας εργασίες που παραδοσιακά αναλάμβαναν νεότεροι εργαζόμενοι και αυξάνοντας ταυτόχρονα τη ζήτηση για ανθρώπους με μεγαλύτερη εμπειρία και πιο σύνθετες δεξιότητες.
