Χιλιάδες ασφαλισμένοι που στο παρελθόν κατέβαλλαν ταυτόχρονα εισφορές σε δύο διαφορετικά Ταμεία μπορεί να έχουν σημαντικό όφελος στη σύνταξή τους.
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση αφορά ασφαλισμένους που εργάζονταν ως μισθωτοί με ασφάλιση στο πρώην ΙΚΑ, ενώ παράλληλα είχαν ελεύθερο επάγγελμα ή ατομική επιχείρηση και πλήρωναν εισφορές στον πρώην ΟΑΕΕ.
Οι εισφορές αυτές δεν χάνονται.
Το ερώτημα είναι με ποιον τρόπο θα αξιοποιηθούν: ως δεύτερο ανταποδοτικό τμήμα ή ως προσαύξηση στη σύνταξη.
Ο ίδιος ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει ότι ο παράλληλος χρόνος μπορεί να αξιοποιηθεί είτε για προσαύξηση είτε για τον υπολογισμό δεύτερης ανταποδοτικής σύνταξης, ανάλογα με το αν πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Τι σημαίνει πραγματικά «διπλή σύνταξη»
Ο όρος μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση.
Δεν σημαίνει ότι κάποιος που ήταν ασφαλισμένος σε ΙΚΑ και ΟΑΕΕ θα πάρει αυτομάτως δύο πλήρεις κύριες συντάξεις.
Ειδικότερα, δεν καταβάλλονται δύο πλήρεις εθνικές συντάξεις.
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να προκύψει μία εθνική σύνταξη και δύο ανταποδοτικές συντάξεις, εφόσον ο ασφαλισμένος θεμελιώνει αυτοτελές δικαίωμα στους δύο πρώην φορείς. Ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει τα διαφορετικά σενάρια και χορηγεί το συμφερότερο αποτέλεσμα.
Πότε μπορεί κάποιος να πάρει δύο ανταποδοτικά τμήματα
Το βασικό «κλειδί» είναι αν ο ασφαλισμένος έχει συγκεντρώσει επαρκή χρόνο ώστε να θεμελιώνει δικαίωμα σύνταξης και στα δύο πρώην Ταμεία.
Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να είχε για αρκετά χρόνια ταυτόχρονα:
ασφάλιση στο ΙΚΑ ως μισθωτός και ασφάλιση στον ΟΑΕΕ λόγω επαγγελματικής δραστηριότητας.
Εάν ο χρόνος και οι λοιπές προϋποθέσεις επαρκούν αυτοτελώς και στους δύο φορείς, τότε μπορεί να εξεταστεί η καταβολή μίας εθνικής σύνταξης και δύο ανταποδοτικών τμημάτων.
Το τελικό ποσό εξαρτάται από τα χρόνια ασφάλισης, τις συντάξιμες αποδοχές και τις εισφορές που είχαν καταβληθεί.
Και αν θεμελιώνεται σύνταξη μόνο στο ένα Ταμείο;
Οι εισφορές του δεύτερου Ταμείου δεν χάνονται.
Για παράλληλο χρόνο ασφάλισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016, ο οποίος δεν χρησιμοποιείται για να θεμελιωθεί συνταξιοδοτικό δικαίωμα, μπορεί να δοθεί προσαύξηση στη σύνταξη λόγω των πρόσθετων εισφορών που είχαν καταβληθεί.
Η δυνατότητα αυτή προβλέπεται στο πλαίσιο του άρθρου 36Α του ν. 4387/2016, όπως ισχύει.
Πώς υπολογίζεται η προσαύξηση
Η προσαύξηση δεν είναι ένα σταθερό ποσό για όλους.
Για κάθε έτος πρόσθετων εισφορών λαμβάνονται υπόψη τόσο το ποσοστό των επιπλέον εισφορών όσο και η βάση πάνω στην οποία αυτές καταβλήθηκαν.
Έτσι, δύο ασφαλισμένοι με τα ίδια χρόνια παράλληλης ασφάλισης μπορεί να πάρουν διαφορετική αύξηση στη σύνταξη επειδή πλήρωναν διαφορετικές εισφορές ή είχαν διαφορετικές συντάξιμες αποδοχές.
Όσο περισσότερα είναι τα χρόνια πραγματικής παράλληλης καταβολής εισφορών, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η επίδραση στο τελικό ποσό.
Γιατί η 1η Ιανουαρίου 2017 αλλάζει τα πάντα
Η ημερομηνία-ορόσημο είναι η 1η Ιανουαρίου 2017, όταν άρχισε να λειτουργεί ο ενιαίος ΕΦΚΑ.
Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016 υπήρχαν ξεχωριστοί ασφαλιστικοί χρόνοι σε πρώην φορείς όπως ΙΚΑ και ΟΑΕΕ.
Από 1η Ιανουαρίου 2017 και μετά υπάρχει ένας ενιαίος φορέας κύριας ασφάλισης, ο e-ΕΦΚΑ. Αυτό σημαίνει ότι η ταυτόχρονη καταβολή περισσότερων εισφορών για δύο δραστηριότητες δεν δημιουργεί δύο ασφαλιστικά έτη για το ίδιο ημερολογιακό διάστημα.
Ο χρόνος μετρά ως ενιαίος ασφαλιστικός χρόνος και η επιπλέον καταβολή εισφορών αντιμετωπίζεται με τους κανόνες που ισχύουν μετά την ενοποίηση.
Τα τρία σενάρια που εξετάζει ο e-ΕΦΚΑ
Στην πράξη μπορεί να εξεταστούν διαφορετικοί τρόποι υπολογισμού.
Ο ένας είναι να δοθεί μία εθνική και μία ανταποδοτική σύνταξη από τον έναν πρώην φορέα και να προστεθεί προσαύξηση για τον χρόνο του δεύτερου.
Ο δεύτερος είναι να γίνει ο αντίστροφος υπολογισμός.
Και ο τρίτος, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις, είναι να δοθεί μία εθνική και δύο ανταποδοτικές συντάξεις.
Ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει την επιλογή του συμφερότερου αποτελέσματος.
Δεν αρκεί να είχες δύο Ταμεία
Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να προσέξουν περισσότερο οι ασφαλισμένοι.
Το ότι κάποιος εμφανίζεται στο ασφαλιστικό ιστορικό του με ΙΚΑ και ΟΑΕΕ δεν σημαίνει αυτόματα ότι δικαιούται δεύτερη σύνταξη.
Πρέπει να εξεταστεί αν υπάρχει επαρκής χρόνος ώστε να θεμελιώνεται αυτοτελές συνταξιοδοτικό δικαίωμα στον δεύτερο φορέα.
Εάν όχι, τότε εξετάζεται αν ο παράλληλος χρόνος μπορεί να αξιοποιηθεί μέσω προσαύξησης.
Ποιοι πρέπει να ψάξουν τον φάκελό τους
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν όσοι για χρόνια:
εργάζονταν ως μισθωτοί και ταυτόχρονα διατηρούσαν ατομική επιχείρηση,
είχαν παράλληλη ασφάλιση σε ΙΚΑ και ΟΑΕΕ πριν από το 2017,
κατέβαλλαν εισφορές σε δύο διαφορετικούς πρώην φορείς,
ή διαθέτουν μεγάλο διάστημα παράλληλης ασφάλισης που δεν έχει ακόμη αξιοποιηθεί.
Πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης είναι σημαντικό να ελέγξουν τον ασφαλιστικό τους χρόνο και να διαπιστώσουν αν όλα τα παράλληλα διαστήματα έχουν καταγραφεί σωστά.
Η λεπτομέρεια που μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά
Δύο ασφαλισμένοι μπορεί να έχουν συνολικά τα ίδια χρόνια εργασίας αλλά να καταλήξουν με διαφορετική σύνταξη.
Η διαφορά μπορεί να κρύβεται στο πότε ήταν ασφαλισμένοι, σε ποιο Ταμείο και αν για τα ίδια χρόνια καταβάλλονταν παράλληλα εισφορές.
Γι’ αυτό, ειδικά για όσους έχουν «περάσει» από ΙΚΑ και ΟΑΕΕ πριν από το 2017, ο έλεγχος του ασφαλιστικού ιστορικού μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός για το ποσό που τελικά θα λάβουν.
