Ένα από τα πιο στοχευμένα μέτρα στήριξης νέων οικογενειών σε νησιωτικό δήμο επιχειρεί να εφαρμόσει η Νίσυρος, με στόχο να ανακόψει τη δημογραφική συρρίκνωση και να κρατήσει τους νέους ανθρώπους στον τόπο τους.
Ο Δήμος Νισύρου προχωρά σε εφάπαξ επίδομα γέννησης 3.000 ευρώ για κάθε παιδί, ενώ παράλληλα εξετάζεται η καθιέρωση πρόσθετης οικονομικής ενίσχυσης ύψους 150 ευρώ τον μήνα για κάθε παιδί έως τη συμπλήρωση του πέμπτου έτους της ηλικίας του.
Πρόκειται για ένα σχέδιο που, εφόσον εφαρμοστεί στο σύνολό του, μπορεί να δώσει ουσιαστική οικονομική ανάσα στις οικογένειες ενός μικρού νησιού, όπου η γήρανση του πληθυσμού και η φυγή των νέων αποτελούν ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων ετών.
Ποιοι δικαιούνται τα 3.000 ευρώ
Το εφάπαξ επίδομα των 3.000 ευρώ δεν θα χορηγείται χωρίς προϋποθέσεις.
Για να το λάβει μία οικογένεια θα πρέπει κατά τη γέννηση του παιδιού να είναι δημότες του Δήμου Νισύρου και ταυτόχρονα μόνιμοι κάτοικοι του νησιού.
Η οικονομική ενίσχυση προβλέπεται να καταβάλλεται μία φορά για κάθε παιδί.
Το ποσό των 3.000 ευρώ αποτελεί, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του δήμου, το ανώτατο ύψος ενίσχυσης που επιτρέπει το νέο θεσμικό πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Αφορολόγητο το βοήθημα
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το ποσό χαρακτηρίζεται αφορολόγητο.
Παράλληλα, δεν προσμετράται στο εισόδημα της οικογένειας για τη χορήγηση άλλων κοινωνικών παροχών.
Έτσι, μία οικογένεια που θα λάβει την ενίσχυση δεν θα κινδυνεύει εξαιτίας των 3.000 ευρώ να χάσει κάποιο άλλο επίδομα λόγω υπέρβασης εισοδηματικού ορίου.
Για το 2026 έχει ήδη προβλεφθεί στον προϋπολογισμό του Δήμου Νισύρου σχετική πίστωση ύψους 9.000 ευρώ, ώστε να ξεκινήσει η εφαρμογή του μέτρου.
Το μεγάλο σχέδιο των 150 ευρώ τον μήνα
Η πραγματικά μεγάλη παρέμβαση, ωστόσο, βρίσκεται στο επόμενο βήμα που εξετάζει η δημοτική αρχή.
Στο τραπέζι βρίσκεται η καθιέρωση ενός μηνιαίου επιδόματος 150 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται στη Νίσυρο, το οποίο θα καταβάλλεται έως ότου το παιδί συμπληρώσει τα πέντε του χρόνια.
Εφόσον το μέτρο εγκριθεί και εφαρμοστεί ακριβώς με αυτή τη μορφή, μία οικογένεια θα μπορούσε να λαμβάνει έως 1.800 ευρώ τον χρόνο για κάθε παιδί.
Σε βάθος πενταετίας, το συνολικό ποσό της μηνιαίας ενίσχυσης θα μπορούσε θεωρητικά να φτάσει τις 9.000 ευρώ ανά παιδί, πέρα από το αρχικό επίδομα γέννησης των 3.000 ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι η συνολική δημοτική στήριξη θα μπορούσε να φτάσει έως και τις 12.000 ευρώ ανά παιδί, εφόσον φυσικά το μηνιαίο μέτρο θεσμοθετηθεί τελικά με τους όρους που εξετάζονται σήμερα.
Γιατί η Νίσυρος παίρνει αυτό το μέτρο
Πίσω από τις οικονομικές ενισχύσεις βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα.
Το δημογραφικό πλήττει με ιδιαίτερη ένταση τα μικρά νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.
Η έλλειψη σταθερών θέσεων εργασίας, το αυξημένο κόστος ζωής, οι δυσκολίες στις μετακινήσεις και η περιορισμένη πρόσβαση σε ορισμένες υπηρεσίες κάνουν πολλές φορές δύσκολη την απόφαση ενός νέου ζευγαριού να παραμείνει μόνιμα σε ένα μικρό νησί.
Όταν οι νέοι φεύγουν, μειώνονται οι γεννήσεις.
Και όταν μειώνονται οι γεννήσεις, σχολεία, υπηρεσίες και ολόκληρες τοπικές κοινωνίες αρχίζουν σταδιακά να συρρικνώνονται.
Ο Δήμος Νισύρου επιχειρεί να παρέμβει ακριβώς σε αυτόν τον φαύλο κύκλο.
«Μια αγκαλιά από τη Νίσυρο σε κάθε παιδί»
Ο δήμαρχος Νισύρου Χριστοφής Κορωναίος έχει παρουσιάσει την πρωτοβουλία όχι απλώς ως οικονομικό βοήθημα, αλλά ως μία μακροπρόθεσμη επένδυση στη βιωσιμότητα του νησιού.
Όπως έχει χαρακτηριστικά αναφέρει:
«Δεν είναι απλώς τα χρήματα, είναι μια αγκαλιά από τη Νίσυρο σε κάθε παιδί που γεννιέται εδώ».
Το μήνυμα της δημοτικής αρχής είναι ότι κάθε νέα γέννηση δεν αποτελεί μόνο οικογενειακό γεγονός.
Για ένα μικρό νησί αποτελεί και μία μικρή νίκη απέναντι στην πληθυσμιακή συρρίκνωση.
Δεν αρκεί μόνο ένα επίδομα
Η δημοτική αρχή αναγνωρίζει ταυτόχρονα ότι το δημογραφικό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με επιδόματα.
Η οικονομική ενίσχυση μπορεί να προσφέρει βοήθεια στα πρώτα χρόνια ενός παιδιού, δεν αρκεί όμως από μόνη της για να πείσει μία οικογένεια να παραμείνει μόνιμα σε έναν τόπο.
Για αυτό ο σχεδιασμός συνδέεται και με δράσεις για απασχόληση, υποδομές και δημιουργία νέων κινήτρων για νέους κατοίκους.
Το μεγάλο ζητούμενο είναι να υπάρχουν δουλειές, σχολεία, υγειονομική κάλυψη, μεταφορές και συνθήκες καθημερινότητας που επιτρέπουν σε έναν νέο άνθρωπο να σχεδιάσει το μέλλον του στο νησί.
Ένα πείραμα που μπορεί να κοιτάζουν και άλλοι δήμοι
Η πρωτοβουλία της Νισύρου έχει ενδιαφέρον και πέρα από τα όρια του νησιού.
Εάν αποδειχθεί αποτελεσματική, μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλους μικρούς δήμους που βρίσκονται αντιμέτωποι με ανάλογο δημογραφικό πρόβλημα.
Σε μία περίοδο όπου η Ελλάδα αναζητά τρόπους για να ανακόψει τη μείωση των γεννήσεων και τη γήρανση του πληθυσμού, οι τοπικές πρωτοβουλίες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Η Νίσυρος επιχειρεί να απαντήσει στο πρόβλημα με έναν απλό αλλά καθόλου συμβολικό τρόπο:
να κάνει κάθε νέα γέννηση λίγο πιο εύκολη οικονομικά και κάθε νέα οικογένεια να αισθανθεί ότι έχει έναν ακόμη λόγο να μείνει στο νησί.
