Ακρίβεια, λεπτομέρεια, συνέπεια, δεξιοτεχνία. Πρόκειται για τα χαρακτηριστικά που διέπουν συνολικά την ιαπωνική φιλοσοφία, είτε αυτή εκφράζεται στις τέχνες είτε στη βιομηχανική παραγωγή. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι διαχρονικά οι Ελληνες προτιμούν, για παράδειγμα, τα ιαπωνικά αυτοκίνητα, θεωρώντας ότι πρόκειται για τα πλέον αξιόπιστα, με αποτέλεσμα τα οχήματα να αντιστοιχούν σε άνω του 57% της συνολικής αξίας των εισαγωγών της Ελλάδας από την Ιαπωνία. Οπως επίσης δεν είναι τυχαίο ότι η τοποθέτηση ελληνικών προϊόντων στην ιαπωνική αγορά θεωρείται ιδιαιτέρως σημαντικό επίτευγμα, όχι μόνο διότι η Ιαπωνία βρίσκεται πολύ μακριά, αλλά κυρίως διότι το ιαπωνικό κοινό είναι απαιτητικό.

Αλλωστε, και η παρουσία της Ιαπωνίας ως τιμώμενης χώρας για πρώτη φορά στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης διαπνέεται από τη φιλοσοφία Takumi (τα-κού-μι), που στα ιαπωνικά σημαίνει «τεχνίτης» ή «μάστορας». Το Takumi δεν περιγράφει απλώς την άσκηση ενός επαγγέλματος, αλλά τη διαχρονική αφοσίωση στην τελειοποίηση μιας τέχνης με έμφαση στη δεξιοτεχνία, την ακρίβεια, τη λεπτομέρεια και τον ανθρωποκεντρικό σχεδιασμό. Η φιλοσοφία αυτή αποτελεί θεμέλιο της ιαπωνικής κουλτούρας και έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως πρότυπο ποιότητας και αρτιότητας.

Παρά τη διαχρονική προτίμηση των Ελλήνων στην ιαπωνική τεχνολογία και την πιο πρόσφατη αγάπη για το σούσι, οι διμερείς εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες παραμένουν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), οι ελληνικές εξαγωγές προς την Ιαπωνία διαμορφώθηκαν το 2025 σε 318,20 εκατ. ευρώ έναντι 224,37 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ η αξία των εισαγωγών ιαπωνικών προϊόντων στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 279,36 εκατ. ευρώ το 2025 από 306,18 εκατ. ευρώ το 2024.

Το εμπορικό ισοζύγιο είναι πλεονασματικό για την Ελλάδα, κάτι που κυρίως οφείλεται στην απόφαση της Japan Tobacco International να αγοράσει το 2018 τη ΣΕΚΑΠ, αποκτώντας έτσι και παραγωγική δραστηριότητα στη χώρα μας. Κι αυτό διότι το 81,7% της αξίας των εξαγωγών από την Ελλάδα προς την Ιαπωνία το 2025 ήταν καπνικά προϊόντα και βιομηχανοποιημένα υποκατάστατα καπνού (θερμαινόμενα προϊόντα), προϊόντα δηλαδή που παράγει στην Ελλάδα η θυγατρική της ιαπωνικής καπνοβιομηχανίας. Στη σχετική κατάταξη, των σημαντικότερων εξαγόμενων στην Ιαπωνία ελληνικών προϊόντων, μετά τα καπνικά προϊόντα ακολουθούν τα παρασκευάσματα φρούτων και λαχανικών με ποσοστό 3,3%, ενώ στην τρίτη θέση με ποσοστό 2,1% επί του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών στην Ιαπωνία βρίσκονται οι εξαγωγές αλουμινίου.

Από την άλλη, εκτός από αυτοκίνητα, η Ελλάδα εισάγει από την Ιαπωνία μηχανήματα – συσκευές για τεχνολογική και βιομηχανική χρήση (15,14% της αξίας των εισαγωγών από τη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου), πυρηνικούς αντιδραστήρες, λέβητες, αλλά και σκάφη και εν γένει πλωτές κατασκευές.

Αν και οι ιαπωνικές επιχειρήσεις κατά παράδοση κάνουν σημαντικές επενδύσεις στο εξωτερικό, το απόθεμα των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα είναι χαμηλό (67 εκατ. ευρώ το 2024, αυξημένο σε σύγκριση με το 2018, όταν ήταν 37 εκατ. ευρώ). Σύμφωνα με τη σχετική έκθεση του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της πρεσβείας της Ελλάδας στο Τόκιο, στην Ελλάδα έχουν εγκατασταθεί εκτός από την JTI, περί τις 40 ιαπωνικές εταιρείες, με την πλειονότητα αυτών να έχουν εμπορική δραστηριότητα. Μεταξύ τους, οι Mitsubishi, Tosoh, Takeda, Canon, Marubeni, Itochu, Sojitz, Nippon Kaiji Kyokai. Επίσης έχουν εγκατασταθεί με θυγατρικές τους στην Ελλάδα οι μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι NTT Data και Dentsu, καθώς βρίσκουν καταρτισμένο προσωπικό με πιο συμφέρουσες για τους ίδιους αμοιβές σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ιαπωνική Hitachi, εξάλλου, είναι η εταιρεία που προμήθευσε το σύστημα σηματοδότησης και τους συρμούς για το μετρό της Θεσσαλονίκης.

Ο αριθμός Ιαπώνων επισκεπτών στην Ελλάδα παραμένει εξαιρετικά χαμηλός, ιδίως συγκριτικά με τον αριθμό επισκεπτών από άλλες χώρες προέλευσης ανάλογου οικονομικού μεγέθους και βιοτικού επιπέδου. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της EΛΣΤΑΤ, κατά το 2024 οι αφίξεις από την Ιαπωνία ανήλθαν σε 72.546.

Αν και οι εξαγωγές τροφίμων παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, καθώς η Ιαπωνία επιβάλλει αυστηρά πρωτόκολλα ελέγχων σε διάφορα προϊόντα, εκτιμάται ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο για συγκεκριμένες κατηγορίες ελληνικών προϊόντων, όπως τρόφιμα που συνδέονται με την υγιεινή διατροφή (ελαιόλαδο, γιαούρτι), φάρμακα, βιολογικά καλλυντικά και κρασιά.

Διαβάστε ακόμη: